Λάουρα, πρακτικά τον έχουμε σαρώσει.
- Πόσοι συνολικά; - 104.
Εντάξει, ευχαριστώ.
Βαρκελώνη, 2010
Παρακαλώ;
Μάλιστα, αλλά δε μένει εδώ.
Η εγγονή του.
Ορίστε;
Συγγνώμη, δεν καταλαβαίνω τι μου λέτε, ποιά χαρτιά?
Όχι, ο παππούς μου είναι σε γηροκομείο,
δεν μπορεί να πάει πουθενά.
Ναι, φυσικά, θα τον ενημερώσω, ευχαριστώ.
Γειά σου, παππού.
Πώς αισθάνεσαι σήμερα;
- Και η μικρή; - Με τη μπέϊμπι σίτερ.
Παππού, σε κάλεσαν από ένα σύλλογο.
Είπαν ότι πριν από καιρό έψαχνες τον πατέρα σου.
Τι λες;
Φαίνεται πως πριν χρόνια υπέγραψε κάτι χαρτιά...
για την εκταφή ενός μαζικού τάφου.
Αληθεύει, μπαμπά;
Μαμά.
- Ο παππούς ήταν από το Μπούργκος, σωστά; - Ναι, γεννήθηκε στη Μπριβιέσκα.
Έχουν βρεί ένα μαζικό τάφο στην περιοχή.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται το πτώμα του προπάππου.
Εσύ δεν ήξερες τίποτα για όλα αυτά;
Ποτέ δε μας είπε τίποτα.
Παππού, πάμε μια βόλτα.
Θυμάσαι τότε που μου μάθαινες να ψαρεύω;
Ο Δάσκαλος που Υποσχέθηκε τη Θάλασσα [Βασισμένο
[στο ομότιτλο βιβλίο του Φρανσέσκ Εσκριμπάνο]
Μαμά, σου αρέσει;
Τι είναι; Μια καρδιά;
Μου αρέσει πολύ.
Έλα, τέλειωσέ' την.
Θέλω να πάω.
- Πού; - Στην Πεδράχα.
Ο παππούς δε μπορεί να πάει...
- Θα πας εσύ; - Όχι.
Τότε, θα πάω εγώ.
Μα, Άρι...
τώρα που είσαι καλύτερα...
ίσως να άρχιζες πάλι δουλειά;
Έχεις και μια κόρη που πρέπει να φροντίσεις.
Θέλω να βοηθήσω τον παππού να βρεί τον πατέρα του.
Και θα 'θελα να μάθω γιατί δε μας είπε τίποτα ποτέ.
Δεν πρέπει να πας μόνη σου.
Άρι.
- Η Αριάδνη; - Γειά.
- Καλά;
- Πώς ήταν το ταξίδι; - Καλό.
Θες να φας κάτι; Να ξεκουραστείς λίγο;
Όχι, ευχαριστώ.
Εντάξει, τότε ας πάμε στη Λα Πεδράχα. Έλα.
Πρόκειται για τον προπάππου σου, σωστά;
Για να δούμε αν σταθούμε τυχεροί.
Έχε όμως υπόψη σου ότι έχει ακόμη πολλή δουλειά στην περιοχή αυτή.
Και με τι ασχολείσαι;
Είμαι σε αναρρωτική άδεια.
Και φτάσαμε.
Τι κάνει όλος αυτός ο κόσμος εδώ;
Είναι από τα τριγύρω χωριά.
Κάποιοι μας άνοιξαν τα σπίτια τους
και μας πρόσφεραν φαγητό, ακόμη και μέρος για ύπνο.
Άλλοι ούτε ούτε να μας κοιτάξουν.
- Λάουρα. - Συγγνώμη μια στιγμή.
Μαμά. Τι θες;
Ναι, έφτασα καλά.
Δε μπορώ να μιλήσω τώρα. Θα σε πάρω μετά, εντάξει;
Έλα, γειά.
Είστε Καταλανή;
Ναι, από τη Βαρκελώνη.
Εγώ είμαι από το Μπανιουέλος Δε Μπουρέμπα, εδώ κοντά.
Με λένε Εμίλιο. Εμένα, Αριάδνη.
Χάρηκα.
Ξέρεις, ίσως να υπάρχει κι άλλος Καταλανός θαμμένος εδώ;
Τον έλεγαν Αντόνιο.
Αντόνιο Μπενάϊγκες.
Ήταν...
ο δάσκαλός μου.
Σας ευχαριστώ!
Γειά σας!
Ανεβείτε, είμαι εδώ πάνω, ανεβείτε, ανεβείτε.
- Είμαι ο Τζέϊμι, δήμαρχος του Μπανιουέλος. - Αντόνι, Αντόνιο Μπενάϊγκες, χάρηκα.
Καλωσορίσατε στο Μπανιουέλος Δε Μπουρέμπα.
- Ευχαριστώ. - Ελπίζω να είχατε καλό ταξίδι.
Ναι, και μεγάλο.
- Πώς σας φαίνεται; - Μια χαρά, είναι πολύ...
άνετο.
Λίγο καθάρισμα και θα γίνει σαν καινούργιο, θα δείτε.
Τι συνέβη στον προηγούμενο δάσκαλο;
Ας πούμε ότι η Δημοκρατία αποφάσισε ότι δεν τον χρειαζόταν πλέον.
Ήταν ο Πάτερ Πριμιτίβο, ο ιερέας του χωριού.
- Θα τον γνωρίσετε. - Ναι.
- Λοιπόν, σας αφήνω να τακτοποιηθείτε. - Πολύ καλά.
Οτιδήποτε χρειαστείτε, ελάτε σε 'μένα.
Ευχαριστώ.
- Πάτερ. - Ευχαριστώ.
Καλημέρα, κύριε δάσκαλε.
- Καλημέρα, πώς σε λένε; - Εμίλιο, κύριε.
Εμίλιο Μαρτίνεζ.
Χάρηκα, Εμίλιο, εμένα με λένε Αντόνι,
αλλά μπορείς να με φωνάζεις Αντόνιο. Αλλά ποτέ «κύριε».
Μάλιστα, κύριε, θέλω να πω... ναι, Δον Αντόνιο.
Αντόνιο χωρίς το «Δον»;
Αντόνιο, σκέτο.
Πολύ ωραία, πήρες ήδη το κολάι.
- Θες να περάσεις; - Μάλιστα.
Πολύ καλά.
Ξέρετε αν είναι να έρθει κανένας άλλος;
Καλώς, ας ξεκινήσουμε.
- Καλημέρα. - Καλημέρα.
Πέρνα.
Πώς σε λένε;
Ιωσηφίνα Ζαμέρο, είμαι η κόρη του δημάρχου και αυτή είναι η θέση μου.
Μάλιστα, ένα λεπτό, εδώ σε αυτό το σχολείο
κανείς δεν έχει τη δική του θέση.
Κάθε μέρα μπορείτε να κάθεστε όπου θέλετε, εντάξει;
Πολύ ωραία, όπου νομίζεις.
Εγώ είμαι ο Αντόνιο Μπενάϊγκες.
Για να δούμε.
Πρώτη ερώτηση.
Τι πιστεύετε ότι έχω έρθει να κάνω σε αυτό το χωριό;
Μα, για να μας διδάξετε. Ακριβώς, σωστά, ωραία.
Όμως ήρθα για να μάθω κι εγώ
και είμαι πρόθυμος να σας βοηθήσω να ανακαλύψετε
πως μέσα στον καθένα σας
υπάρχει ένα άτομο γεμάτο γνώση,
αλλά και θέληση για μάθηση.
- Δον Αντόνιο. - Ναι;
Έχει πέσει ο σταυρός.
Όχι, δεν έχει πέσει, εγώ τον κατέβασα.
Επειδή είμαστε στο σχολείο, δεν είμαστε στην εκκλησία.
Για να δούμε, δεύτερη ερώτηση.
Ποιός μπορεί να μου πεί τι είναι η μετεωρολογία;
- Ναι, Εμίλιο. - Η ποιά;
Κοίτα, το βλέπετε αυτό εδώ;
Είναι ένα θερμόμετρο.
Δες το. Και ξέρετε σε τι χρησιμεύει;
Στη μέτρηση της θερμοκρασίας. Κοίτα το, άγγιξέ το.
Λοιπόν, κάθε μέρα ένας σας θα είναι υπεύθυνος για αυτό το θερμόμετρο
και θα μετρά τη θερμοκρασία
και με αυτόν τον τρόπο, θα μάθουμε,
πώς να κάνουμε πειράματα όλοι μαζί.
Τι έπαθες, Εμίλιο;
Νόμιζα ότι θα με δείρετε.
Πάρε.
Λοιπόν, εδώ, σε αυτό το σχολείο,
κανείς δε θα δείρει κανέναν.
Μα, ο πατέρας μου λέει ότι οι τεμπέληδες παίρνουν μόνο από ξύλο.
Εμείς εδώ όμως, θα μάθουμε με μουσική.
Με μουσική;
Ναι, με μουσική.
Κι αν θέλετε, κάποια μέρα, θα σας μάθω να χορεύετε.
- Στο σχολείο; - Και οι αριθμητική και τα τοιαύτα;
Θα μάθουμε μαθηματικά
λύνοντας προβλήματα της καθημερινότητας.
Και γραφή και ανάγνωση...
Ξέρετε κάτι; Τη γραφή και την ανάγνωση
θα τις αφήσω για αύριο. Ξέρετε τι θέλω;
Αυτό που θέλω είναι να πείτε στούς φίλους, στα αδέλφια σας
και στα ξαδέρφια σας να έρθουν όλοι αύριο
γιατί θα είναι μια πολύ ξεχωριστή μέρα.
Γιατί αύριο...
Αύριο θα κάνουμε μαγικά.
Ε;
- Καλησπέρα. - Καλησπέρα.
Ήρθα για να καθαρίσω.
Με στέλνει ο δήμαρχος.
Ωραία, περάστε.
- Εμένα με λένε Αντόνιο. - Ναι, εδώ όλα μαθαίνονται αμέσως.
Ναι, το φαντάζομαι. Κι εσάς;
- Κάρο, με λένε Κάρο. - Χάρηκα, Κάρο.
Θα ξεκινήσω από κάτω για να σας αφήσω στα δικά σας.
Καλή τύχη.
Αλφόνσο;
Αντόνιο. Τι κάνεις, ρε φίλε;
Εδώ, όλοι με φωνάζουν Ροντρίγκεζ. Να κάτσουμε;
Ναι. Έλα.
- Λοιπόν; Πώς σου φέρεται το Μπανιουέλος; - Το Μπανιουέλος προς το παρόν, καλά.
Και εσείς με τη νέα κυβέρνηση, πώς πάτε;
Τελειώνει αυτό.
Για αυτό και άρθρα σαν τα δικά σου χρειάζονται περισσότερο από ποτέ, Αντόνιο.
Μίλησες με αυτόν από την εφημερίδα;
Ναι, ο διευθυντής της «Φωνή της Μπουρέμπα» είναι φίλος
και μου είπε ότι ανυπομονεί να σε γνωρίσει...
- Ωραία. - Μια χαρά.
- Τι να σας φέρω; - Α ναι, δυο κρασιά, παρακαλώ! Ευχαριστώ.
Και τι ήταν αυτό το τόσο ευαίσθητο που ήθελες να μου πείς;
Α, ναι.
Θέλω να σου ζητήσω μια χάρη, Αντόνιο...
Έχω έναν καλό φίλο, τον Μπερνάρντο, που είναι αγρότης
και είναι στη φυλακή από τότε που βγήκαν οι δεξιοί.
Και, λοιπόν, έχει ένα παιδί, έναν οκτάχρονο γιό,
που τον βοηθούσε στα χωράφια και τώρα είναι από σπίτι σε σπίτι
και το μόνο που κάνει είναι να μπλέκει σε μπελάδες.
Τα γνωστά της ηλικίας,
όμως την τελευταία φορά συνέβη κάτι κάπως πιό σοβαρό.
Τι έκανε;
Πέταξε κάτι πέτρες σε ένα στρατόπεδο της Χωροφυλακής και...
Ναι, και φαντάζεσαι.
- Ευχαριστούμε. - Ευχαριστούμε πολύ.
Καλό θα ήταν να τον μείνει ένα διάστημα μακριά από το χωριό του.
Το αγόρι δεν έχει μητέρα και περνάει δύσκολα,
και σκέφτηκα ότι, να,
θα μπορούσε να μείνει μαζί σου εδώ στο σχολείο.
- Αντόνιο, το παιδί είναι πολύ έξυπνο. - Μάλιστα.
Και ξέρω ότι μαζί σου δε θα μπλέξει χειρότερα.
Και ξέρω ότι σε φέρνω σε δύσκολη θέση, αλλά ο Μπερνάρντο είναι καλός φίλος.
Και θα ήθελα να τον βοηθήσω με το παιδί.
Πώς τον λένε;
Κάρλος.
Καλημέρα! Καλημέρα.
Ισπανική Φάλαγγα των Συνελεύσεων της Εθνικής
Υπουργείο Εργασίας
Συνδικαλιστικής Αντεπίθεσης [Ισπανικό εθνικιστικό κίνημα]
Συγγνώμη. Είστε σίγουρη ότι μου δώσατε όλα τα έγγραφα;
Ναι, ναι, ναι.
Μα δεν υπάρχει τίποτα που να αναφέρεται
στις εισαγωγές και τις απολύσεις του κάτεργου.
Θα έπρεπε να υπάρχει κάποιο αρχείο.
Τα κάτεργα της Μπριβιέσκα είχαν πιάσει φωτιά πολλά χρόνια πριν.
Αυτό είναι το μόνο που έχουμε.
Λυπάμαι.
Ευχαριστώ.
Από τη Μπριβιέσκα πρέπει να πάρετε αυτό το μονοπάτι
που περνά από το μοναστήρι της Εσπινοσίγια
και διασχίζει τις Αλυκές του Μπουρέμπα.
Το ίδιο μονοπάτι οδηγεί στο ναό. Είναι πολύ όμορφο.
Ευχαριστώ.
Ξέρεις κάποιον Εμίλιο στο χωριό;
Έναν ηλικιωμένο.
Ναι, ναι, έχουμε έναν Εμίλιο στο χωριό, αυτόν με το τυροκομείο.
- Ξέρεις πού μένει; - Ναι, θα στο σημειώσω.
- Αριάδνη; - Μαμά, είναι καλά η μικρή, ε;
- Ναι, όμως... - Πάψεις να με καλείς, για όνομα.
Άρι...
Γειά σας.
Γειά σου, Καταλάνα.
Γειά σας.
Εμίλιο.
Μου είπατε τις προάλλες για το δάσκαλό σας,
κάποιον Μπενάϊγκες.
- Τον Αντόνιο Μπενάϊγκες. - Αυτόν.
Λοιπόν, ο προπάππος μου μοιραζόταν το κελί μαζί του.
- Πώς τον έλεγαν; - Μπερνάρντο Ραμίρεζ.
Μπερνάρντο...
Θα μπορούσε να είναι ο πατέρας του Κάρλος, του Κάρλος Ραμίρεζ.
Ο Κάρλος είναι ο παππούς μου.
Πέρασε.
«Τον πατέρα μου τον λένε Καμίλο και είναι πολύ δυνατός. Δουλεύει σκληρά»
«και πάντα λέει ότι οι άντρες πρέπει να δουλεύουν σκληρά και να είναι δυνατοί.»
«Κάποιες φορές θυμώνει πολύ μαζί μου και μερικές φορές μου αξίζει, άλλες όχι.»
«Αλλά ξέρω ότι το κάνει για να γίνω σαν κι εκείνον.»
«Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω σαν τον πατέρα μου.»
«Να γίνω δυνατός και δουλευταράς.» Εμίλιο Martinez
Αν χρειαστείς κάτι μπορώ να στο δανείσω,
εργαζόμουν στη βιβλιοθήκη της Μπριβιέσκα σχεδόν όλη μου τη ζωή.
Κοίτα, κοίτα.
Αυτός ήταν ο Αντόνιο κι εδώ είμαι εγώ.
Και αυτός είναι ο Κάρλος, ο παππούς σου.
Κάρλος Ραμίρεζ.
Ήταν καλό κουμάσι, τον ζηλεύαμε γιατί έμενε με το δάσκαλο.
Τι «έμενε με το δάσκαλο»;
Μεγάλη ιστορία, κάθισε.
Θες έναν καφέ;
«Μικτό Δημοτικό Σχολείο του Μπανιουέλος Δε Μπουρέμπα.»
«1936.»
Υπάρχει ακόμα το σχολείο;
Ναι, θέλεις να το δεις;
Λίγοι ξεμείναμε εδώ.
Πολλά χρόνια πριν, ο κόσμος άρχισε να φεύγει...
Σιγά -σιγά.
Αυτό ήταν το σχολείο.
Είναι κλειστό εδώ και χρόνια.
Δεν καταλαβαίνω γιατί ο παππούς μου
δεν μου μίλησε ποτέ τίποτα για όλα αυτά.
Η αλήθεια είναι ότι,
κανείς μας, ποτέ, δεν ξαναμίλησε για το δάσκαλο όλα αυτά τα χρόνια.
Ωραία, ευχαριστώ για τη βοήθεια, ε;
Λοιπόν, ναι, δεν είναι παλάτι, αλλά θα περάσουμε φίνα, θα δεις.
Και τη βρίσκεις με δαύτο;
Θέλεις να σου δείξω;
Τι λες τώρα!
Κάρλος! Κάρλος, αυτό είναι το κρεβάτι μου, ε;
Λοιπόν, είμαι πολύ χαρούμενος που βλέπω τόσα πολλά νέα πρόσωπα εδώ.
Και πρώτα απ' όλα, θέλω να σας συστήσω νέο παλικάρι στο χωριό,
που τον λένε Κάρλος,
και ελπίζω να τον προσέχετε
και μαζί να τον βοηθήσουμε να προσαρμοστεί.
Σύμφωνοι;
Και τώρα, θα σας παρουσιάσω το κύριο εργαλείο μας για τα μαθήματα.
Ονομάζεται «πιεστήριο»,
και με αυτό θα τυπώνουμε
τα δικά μας ανθολόγια.
Και σε αυτά θα μιλάτε για όλα εκείνα που σας ενδιαφέρουν.
Για τα όνειρά σας,
τις επιθυμίες σας, αλλά και τους φόβους,
θα μετατραπείτε σε συγγραφείς, σε δημοσιογράφους,
και σε ποιητές.
Θα είναι σαν...
σα μια μικρή εφημερίδα, τη δική μας εφημερίδα.
Ενδιαφέρεστε να έχετε τη δική σας εφημερίδα;
- Αυτή ήταν η μαγεία; - Ιωσηφίνα, μη χαλάς την έκπληξη.
Ελάτε, ελάτε, όλοι σας.
Ελάτε, μη φοβάστε!
Για να μάθουμε μαζί πρέπει πρώτα να λαθέψουμε μαζί,
Ελάτε, σηκωθείτε από τα θρανία σας,
πάρτε τον κώλο σας, ελάτε εδώ.
- Βλέπετε αυτά τα κομματάκια εδώ; - Μάλιστα.
Λοιπόν, ονομάζονται «στοιχεία» και είναι τα γράμματα
με τα οποία θα γράψουμε.
Μπορούμε να ξεκινήσουμε π.χ. με το όνομα του χωριού, που είναι...;
Μπανιουέλος Δε Μπουρέμπα.
Πολύ ωραία.
Οπότε, παίρνουμε το στοιχειοθέτη και τοποθετούμε το πρώτο γράμμα.
Ποιο γράμμα είναι αυτό;
- «Μ». - Το «Μ».
Και τώρα ας με βοηθήσετε να βρούμε τα γράμματα.
Πολύ ωραία, έτσι ακριβώς, πολύ ωραία.
Και αυτό ήταν, πολύ ωραία και τώρα με προσοχή,
τον τοποθετούμε εδώ.
Και ήρθε η ώρα για το μελάνι.
Θα ήθελες να με βοηθήσεις με το μελάνι;
Κοίτα, παίρνουμε το μελάνι.
Απλώνουμε μια στάλα, πολύ ωραία, παντού,
και αυτό ήταν.
Ποιός θέλει να αναλάβει το χαρτί; Εσύ;
Πιάσ' το προσεκτικά.
Ωραία, σα να το κάνεις μια ζωή,
πολύ ωραία.
Κλείνουμε και πιέζουμε.
Η πίεση επίσης πρέπει να ασκείται σωστά,
ούτε υπερβολικά, ούτε απαλά.
Το ανοίγουμε...
Και τώρα ήρθε η στιγμή που όλοι περιμένατε:
Η στιγμή της μαγείας.
Ποιός θέλει να δοκιμάσει τώρα, ποιός θέλει να νιώσει χαρά;
- Εγώ, εγώ. - Όλοι θέλετε, ε;
Καλημέρα.
Λοιπόν, νομίζω πως δεν μας έχουν συστήσει,
είμαι ο Αντόνιο Μπενάϊγκες, ο νέος δάσκαλος.
- Πατήρ Πριμιτίβο. - Χάρηκα.
Τι θα επιθυμούσατε;
Με ποιο δικαίωμα αποκαθηλώσατε τον Κύριό μας;
Κοιτάξτε, όπως είμαι σίγουρος πως ήδη γνωρίζετε,
στην Ισπανία με τη νίκη της Δημοκρατίας, η εκπαίδευση είναι κοσμική
και δεν υπάρχει κανείς νόμος και κανένας κανόνας που να με υποχρεώνει
να έχω οποιοδήποτε σταυρό κρεμασμένο σε αυτούς τους τοίχους.
Μάλιστα.
Εσείς είστε άθεος; Δεν μπορώ να κάνω τίποτα γι' 'αυτό.
Όμως το χωριό αυτό είναι πιστό Καθολικό
και θα πρέπει να σέβεστε την πίστη του.
Όχι, όχι, εγώ σέβομαι την πίστη σας, το θέμα όμως είναι ότι
η πίστη και η θρησκεία ανήκουν στα πλαίσια της οικογένειας και της εκκλησίας
και όχι του σχολείου.
Άθεος είμαι, μα σας διαβεβαιώ ότι μοναδικό μου αντικείμενο στο χωριό
είναι να τα μάθω πώς να γίνουν καλοί άνθρωποι και μόνο αυτό.
Και εσείς αυτό το θεωρείτε σεβασμό;
Να μαθαίνουν πώς να τρέχουν γύρω από το σχολείο σαν πρωτόγονοι;
Στα δικά μου μάτια ασέβεια φαντάζει αυτό που κάνετε εσείς εδώ.
- Να σας πω... - Όχι, εγώ θα σας πω,
Το σχολείο αυτό πλέον είναι δικό μου, όχι δικό σας.
Τα πράγματα, από δώ και πέρα, θα γίνονται με το δικό μου τρόπο.
Και τώρα, μας συγχωρείτε, έχουμε πολλή δουλειά
και είμαι βέβαιος ότι έχετε καλύτερα πράγματα να κάνετε
από το να διακόπτετε το μάθημα.
Καλή σας μέρα.
- Η οικογένειά μου στην παραλία. - Σου λείπουν;
Ναι, η αλήθεια είναι πως ναι.
Ο σύζυγός μου κι αυτός γεννήθηκε στην Καταλονία.
Γιατί δε μου είπες εξαρχής ότι ο σύζυγός σου είναι και αυτός Καταλανός;
- Ήταν. - Λυπάμαι, Κάρο.
Το είδα το ανθολόγιο, αυτό που έφτιαξες με τα παιδιά.
Α, ναι; Σου άρεσε;
Αν θες, μπορώ να σου διαβάσω κάποιο ωραίο δοκίμιο, ε;
Μπορώ κι εγώ να διαβάζω.
Ωραία, σε αυτή την περίπτωση, κοίτα.
Πάρε ένα, παρακαλώ.
Όχι...
Σοβαρά στο λέω, πάρε κάποιο στο σπίτι.
- Αλήθεια. - Εντάξει.
Ευχαριστώ, λοιπόν, τελείωσα. Πρέπει να φύγω.
Κάρο, γιατί δεν μένεις να δειπνήσουμε μαζί;
- Ευχαριστώ, αλλά όχι. - Σε παρακαλώ, επιμένω.
Βλέπεις, έχω περάσει πολλές μέρες τρώγοντας μόνος μου,
και η αλήθεια είναι ότι μου έχει κοπεί η όρεξη.
Επιπλέον, ο Κάρλος ήδη κοιμάται και κοίτα τι έχω φτιάξει για βραδινό.
Κοίτα εδώ λιχουδιά.
Έχουμε: "τουράδας", με τομάτα, λάδι και αλάτι,
ευρύτερα γνωστό ως... Ψωμί με ντομάτα.
- Ναι. - Χρόνια είχα να τα δώ.
Έλα λοιπόν, σε παρακαλώ.
Κάτσε.
- Φτάνει, φτάνει. - Μου επιτρέπεις μια ερώτηση;
- Ναι. - Έχεις παιδιά;
Όχι;
Και έχεις ζήσει εδώ στο Μπανιουέλος όλη σου τη ζωή;
Ναι.
Πώς γνωρίστηκες με τον σύζυγό σου;
- Ήταν πραματευτής, πουλούσε υφάσματα. - Μάλιστα.
Και δεν σκέφτηκες ποτέ να φύγεις από το Μπανιουέλος;
Και πού να πάω;
Δεν ξέρω, στην πατρίδα του συζύγου σου, για παράδειγμα.
Όχι.
Κι εσύ, πώς βρέθηκες εδώ, τόσο μακριά;
Εμένα όπως βλέπεις, με διόρισαν στη θέση αυτή,
και την αποδέχτηκα.
Δεν ξέρω, πιστεύω πως έχει πολλή δουλειά εδώ.
Μάλιστα, αλλά τι εννοείς;
Κοίτα, ξέρεις αυτό που λένε,
ότι το σχολείο μας βοηθά να ενηλικιωθούμε;
Λοιπόν, αν θες τη γνώμη μου, οι μαθητές μου,
οφείλουν να μάθουν πρωτίστως πως να είναι παιδιά.
Εννοώ ότι εμάς δεν μας άφησαν να είμαστε παιδιά,
ήθελαν να γίνουμε άντρες,
να πάψουμε να είμαστε βάρος, ψέμματα;
Έτσι, η δουλειά μου, σα δάσκαλος στο Μπανιουέλος,
ή οπουδήποτε αλλού στον κόσμο,
είναι να αποφευχθεί αυτό ακριβώς.
Γιατί τα παιδιά...
τα παιδιά πρέπει να γίνουν ό,τι εκείνα θέλουν,
όμως πάνω απ 'όλα, πρέπει να είναι παιδιά.
Είσαι ο πιό παράξενος δάσκαλος που έχει πατήσει ποτέ το πόδι του σε αυτό το χωριό.
Έβαλα πολύ μελάνι εδώ.
Έχεις όρεξη να το επαναλάβεις; Ναι; Πολύ ωραία.
Γνωρίζει κανείς σας γιατί ο Εμίλιο έχει μέρες να έρθει στην τάξη;
Θα είναι με τον πατέρα του.
♪ « Ο Πλατέρο κι Εγώ», [Διήγημα του νομπελίστα Χουάν Ραμόν Χιμένεζ]
Να διαβάσουμε λίγο το " Πλατέρο και Εγώ ", παρέα, δίπλα στη σόμπα;
Ναι.
Εδώ κάθομαι εγώ;
«Κεφάλαιο 1: Πλατέρο.»
Ποιός θέλει να διαβάσει;
- Να διαβάσει ο Κάρλος. - Ιωσηφίνα, σε παρακαλώ.
- Παράτα με. - Τι έγινε; Δεν ξέρεις να διαβάζεις;
- Αρκετά! - Ξέρω και παραξέρω.
Α, ναι; Άντε τότε, διάβασε.
Δεν πρόκειται να ανεχτώ τέτοιες συμπεριφορές στην τάξη,
Ε, Κάρλος; Αυτό δεν πρέπει να επαναληφθεί.
Κι εσύ, Ιωσηφίνα, να σέβεσαι τους συμμαθητές σου, σε παρακαλώ.
Κάρλος, Κάρλος, έλα εδώ.
Κάρλος, Κάρλος, έλα εδώ, άντε.
Κάρλος, σε παρακαλώ γύρνα πίσω, Κάρλος.
Λεάντρο, θα ήθελες να διαβάσεις; Ναι.
Ναι; Πολύ ωραία.
«Ο Πλατέρο είναι μικρός, μαλλιαρούλης, τρυφερός.
Και μαλακός πολύ, που θα 'λεγες από μπαμπάκι, δίχως κόκαλα».
Καμίλο.
Συγγνώμη.
Να, θα ήθελα να σας μιλήσω γιατί...
Λοιπόν, ο Εμίλιο, πάνε μέρες που έχει να έρθει στο σχολείο
και ήθελα να μάθω τι συνέβη.
Γίνεται σφαγή με τις αγελάδες.
Ναι, ξέρετε ότι ο Εμίλιο είναι το πιό διαβαστερό παιδί του σχολείου;
Αυτό που πρέπει να κάνει ο γιός μου είναι να δουλέψει πραγματικά,
αλλιώς θα είναι ένας άχρηστος όλη του τη ζωή.
Ακούστε, καταλαβαίνω πώς σκέφτεστε.
Όμως, σας διαβεβαιώ ότι ισχύει ακριβώς το αντίθετο.
Όσα περισσότερα μάθει στο σχολείο τώρα,
τόσες περισσότερες επιλογές θα έχει για το μέλλον του.
Δεν θα μου πείτε εσείς τι είναι καλύτερο για τον γιό μου,
Εντάξει;
Κάρλος.
Μπορούμε να μιλήσουμε για αυτό που συνέβη σήμερα στην τάξη με την Ιωσηφίνα;
Σκασίλα μου τι σκέφτεται αυτή η ηλίθια.
Ο πατέρας μου δεν μπορούσε να με μάθει γραφή και ανάγνωση.
Παρ' όλα αυτά σου λείπει, έτσι δεν είναι;
Έχω μια ιδέα.
Κι αν σου μάθω εγώ γραφή κι ανάγνωση;
- Όχι. - Όχι; Γιατί όχι;
Γιατί εσύ δεν είσαι ο πατέρας μου.
Κάρλος.
Έλα, ήρθε ώρα του δείπνου.
Καληνύχτα, αγάπη μου.
Καληνύχτα, μαμά.
Τα λέμε σύντομα.
Θα σου δείξω και τις νέες μου πιτζάμες.
Δώσε μου τη γιαγιά.
Γιαγιά!
Άρι; Πότε γυρνάς;
Δεν ξέρω ακόμα, μαμά.
Αυτό που κάνεις για τον παππού είναι πολύ ωραίο, αλλά...
ήδη λείπεις μια βδομάδα.
Δε με καταλαβαίνεις. Δεν το κάνω μόνο για τον παππού.
Γιατί δεν τον ρώτησες ποτέ για τον πατέρα του;
Δεν ήθελε να μιλάει για εκείνη την περίοδο.
Ούτε για τον πατέρα του, ούτε για τα μικράτα του.
Τον ξέρεις τον παππού, δε μιλάει πολύ.
Όλη η χώρα είναι γεμάτη ομαδικούς τάφους,
παντού έγιναν εκτελέσεις.
Τα κόκκινα σημάδια είναι οι ομαδικοί τάφοι που έχουν ήδη εκταφεί
και τα πράσινα, αυτοί που είναι προς εκταφή.
Λούρδη, έχουμε νεώτερα;
Ναι, δες εδώ,
βρήκαμε αυτό το ρολόϊ στην τσέπη του παντελονιού.
Τι μου λες! Σπουδαία νέα.
Πολύ ωραία. Ευχαριστώ, Λούρδη.
Λάουρα, και τους τάφους πώς τους εντοπίσατε;
Λοιπόν, κάποιες φορές βρίσκουμε κάποιο έγγραφο που μας βοηθά,
ενώ άλλες φορές είναι οι ίδιοι οι ντόπιοι που μας το λένε.
Σκέψου ότι πολλούς από αυτούς τους χωρικούς τους ανάγκασαν
να ανοίξουν αυτούς τους τάφους.
Και κατόπιν να τους ξανακλείσουν.
- Λάουρα. - Πες μου.
Και πότε θα τους ξανανοίξουν;
Αυτό δεν το ξέρεις κανείς.
Τώρα, αν μη τι άλλο, υπάρχει κάποια πολιτική βούληση,
θα δούμε όμως, γιατί έπρεπε να περιμένουμε πάνω από 70 χρόνια,
για να αρχίσουμε τη δουλειά.
Και όπως βλέπεις, απομένουν ακόμη πολλά να γίνουν.
Με συγχωρείς μια στιγμή.
Αυτό είναι το μόνο που βρήκα για τον Αντόνιο Μπενάϊγκες.
Σας ευχαριστώ πολύ.
- Αρχείο εκκαθάρισης. - Ακριβώς.
Δες, του 1939.
Αλλά φυσικά, ο θάνατός του δεν έχει καταγραφεί.
Να έτσι, πήραν καταθέσεις από τους χωρικούς
και εφηύραν αιτιάσεις προκειμένου να τον παύσουν.
Ο δήμαρχος, ο πρεσβύτερος, ο παπάς της ενορίας και οι γείτονες
αναφέρονται στη συμπεριφορά του συγκεκριμένου δασκάλου,
πως ήταν αντιπατριωτική, αντικοινωνική και την αποδοκίμαζαν όλοι.
Δεν αρκέστηκαν στο να σβήσουν απλά τη μνήμη του.
- Αντόνιο. - Ναι;
- Μέχρι πού φτάνει τούτος ο ποταμός; - Ο Πεσεσόριος; [Αλιάκμωνας]
Λοιπόν, ενώνεται με τον ποταμό Τιρόν κι ύστερα μ' έναν πιό μεγάλο ποταμό
που ονομάζεται Έμπρο
και τελικά όλα αυτά τα νερά πέφτουν στη θάλασσα.
- Είναι ωραία, ε; - Ποιά;
- Η θάλασσα. - Η θάλασσα; Αν είναι ωραία;
Η θάλασσα είναι ό,τι ωραιότερο υπάρχει, Εμίλιο.
Κανείς σας δεν έχει δεί τη θάλασσα;
Όχι.
Εμένα μου έχουν πεί ότι πρέπει να είναι πολύ μεγάλη.
Και πολύ βαθιά.
Και οι υπόλοιποι, πώς τη φαντάζεστε τη θάλασσα;
Εκεί που πιάνουν όλο τον μερλούτσο. Και το μπακαλιάρο.
Και τους καρχαρίες.
Έτσι είναι, μου το έχει πεί κι ο πατέρας μου.
Και τι άλλο ξέρετε;
Και ότι το νερό πρέπει να είναι καυτό.
Μα τι λες; Πρέπει να είναι παγωμένη, πιό κρύα από το ποτάμι.
Ακούστε με μια στιγμή,
θα θέλατε να γράψετε όλα όσα γνωρίζετε γύρω από τη θάλασσα;
Ναι.
Γυρνάμε στο σχολείο, να φτιάξουμε ένα σπέσιαλ ανθολόγιο,
ένα ανθολόγιο για τη θάλασσα;
Ναι.
Πάμε, λοιπόν.
Δον Αντόνιο, ο πατέρας μου, μου πήρε ένα νέο φόρεμα για την εκκλησία.
Αλήθεια;
- Θα έρθετε να το δείτε; - Φοβάμαι πως όχι.
Ο πατέρας μου λέει ότι όσοι δεν πάνε εκκλησία,
καταλήγουν στην κόλαση.
Εσύ, τι πιστεύεις;
Πως αν δεν έρθετε στην εκκλησία, δε θα δείτε το νέο μου φόρεμα.
Πότε θα πάψεις να μου μιλάς στον πληθυντικό;
Δεν ξέρεις, ε;
Θα δείξει.
Τι ωραίο.
Ποτέ μην πάψεις να σχεδιάζεις Ιωσηφίνα,
έχεις ταλέντο στο σχέδιο.
- Αντόνιο. - Παρακαλώ.
«Η Θάλασσα Το όραμα κάποιων παιδιών που δεν την έχουν δεί ποτέ»
Αυτό το ανθολόγιο θα περάσει στην ιστορία των ανθολόγιων.
Βγήκε φανταστικό, πολλά συγχαρητήρια σε όλους σας,
πραγματικά, μπράβο.
Πάρ' το, θα θέλατε να φτιάξουμε κι άλλα ανθολόγια;
- Ναι. - Ναι;
Θα θέλατε να δείτε τη θάλασσα;
Ναι, ναι.
Λοιπόν, θέλω να δείξετε το ανθολόγιο στο σπίτι σας,
και να βάλετε τους γονείς σας να το διαβάσουν
και να τους πείτε κάτι πολύ σημαντικό.
Πείτε τους ότι το καλοκαίρι ο δάσκαλος θα σας πάει να δείτε τη θάλασσα.
Σοβαρά;
Τι τρέχει, Ιωσηφίνα; Δε σ' αρέσει η ιδέα;
Θα μας πας στο Μπιλμπάο;
Όχι, θα σας πάω στην πατρίδα μου,
στην Ταραγόνα, στο χωριό μου, το Μοντ-Ρόϊτς Ντελ Καμπ.
Θα πάμε με γάιδαρο;
Όχι με γάιδαρο, όχι,
έτσι δε θα φτάναμε ποτέ, Εμίλιο.
Θα πάμε με κάτι καλύτερο, θα πάμε με το τρένο,
αλλά θα πρέπει να με βοηθήσετε να πείσουμε τους γονείς σας.
- Θα με βοηθήσετε; - Ναι, ναι.
- Ναι; - Ναι!
Πάμε λοιπόν, ελάτε, να πιάσουμε δουλειά,
γιατί θα χρειαστούμε πολλά ανθολόγια.
«Τα λέμε σύντομα, αγαπημένε μου γιέ, πάρε μια μεγάλη αγκαλιά,
από τον πατέρα σου, που δε σε ξεχνά ποτέ.
Μπερνάρντο».
Κάρλος, κοίτα.
Το ξέρω ότι δεν θες, εντάξει;
Αλλά αν με αφήσεις να σε μάθω, θα μπορείς να διαβάζεις
και να απαντάς στα γράμματα του πατέρα σου.
Γιατί το να είναι έγκλειστος χωρίς να βλέπει κανένα,
χωρίς να βλέπει εσένα;
Πρέπει να είναι πολύ δύσκολο, όμως αν εσύ του εξηγήσεις όσα κάνεις,
αν του εξηγήσεις ότι είσαι καλά,
είμαι σίγουρος ότι θα χαρεί απίστευτα.
Μα είναι πολύ δύσκολο.
Ναι, είναι πολύ δύσκολο.
Έλα όμως που έχεις ενώπιόν σου
έναν από τους καλύτερους δασκάλους του κόσμου,
που ανυπομονεί να σε μάθει.
Τι λες;
Αυτό που ακούγεται είναι ένα βαλς και χορεύεται κάπως έτσι.
Ένα, δυο, τρία, ένα, δυο, τρία.
Και χορεύεται σε ζευγάρια, οπότε βρείτε ταίρι...
και χορέψτε!
Ένα, δυο, τρία. Μετρήστε. Ένα, δυο, τρία.
Ένα, δυο, τρία, ένα, δυο, τρία.
« Πόσο ανατριχιαστικό είναι το γεγονός ότι υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι
που στερούνται τα βασικά του βίου,
επειδή εκείνοι που δεν παράγουν τίποτα και απολαμβάνουν τα πάντα,
συσσωρεύουν τόσο πλούτο όσο και ηθική κατωτερότητα.»
«Είναι ανθρωπίνως αδιανόητο,
κοινωνικά απαράδεκτο.»
«Οικονομικά αυτοκτονικό και ηλίθιο.»
«Όπως και να γνωρίζουν τόσα πολλά για τους αριθμούς
και όμως να αποτυγχάνουν να δουν
την οικονομική ανισορροπία του καπιταλιστικού τους συστήματος.»
«Η ζωή πρέπει να βρίσκεται σε μια ανώτερη αρμονία,
να είμαστε πάντοτε ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας
και να φιλοδοξούμε να γίνουμε καλύτεροι.»
«Το να μην εθελοτυφλούμε δεν είναι καθόλου ούτε εύκολο, ούτε άνετο.»
«Απαιτεί προσπάθεια και κάποιες φορές, πόνο.»
«Λίγοι επιχειρούν ένα τέτοιο ταξίδι.»
«Ας κρατήσουμε μια λέξη:»
«Φως»
Είναι πολύ μικρά τα πιτσιρίκια,
αν θέλουν να δουν τη θάλασσα,
μπορούμε να τα πάμε εμείς στο στο Σανταντέρ οποιαδήποτε μέρα.
Σίγουρα, η Ιωσηφίνα μπορεί να πάει στο Σανταντέρ, Όμως ο Εμίλιο;
Οι υπόλοιποι; Μπορούν να πάνε στο Σανταντέρ να δουν τη θάλασσα;
Κατανοώ την ανησυχία σας, εντάξει;
Και επίσης κατανοώ, και έτσι είναι, ότι τα παιδιά δεν έχουν ταξιδέψει,
αλλά σας το εγγυώμαι ότι θα είναι ένα ασφαλές ταξίδι.
Και η μόνη δαπάνη είναι το εισιτήριο του τρένου,
γιατί όλα τα υπόλοιπα θα τα αναλάβω εγώ.
Και για να 'χουμε καλό ρώτημα,
αλήθεια πιστεύετε πως θα άφηνε κανείς τα παιδιά του στα χέρια σας;
Οι γονείς οφείλουν να εκφράσουν τις ανησυχίες τους, όχι εσείς.
Αντόνιο, συνέβησαν πολλά αυτούς τους μήνες,
η ασέβεια στη θρησκεία μας,
αυτός ο παράξενος τρόπος που διδάσκετε τους μαθητές,
τα αριστερίζοντα άρθρα σας που μας εκθέτουν όλους
και τώρα η φαεινή σας ιδέα να τους πάτε στη θάλασσα.
Τζέϊμι, τα παιδιά έχουν κατενθουσιαστεί με αυτό, αλήθεια.
Η Ιωσηφίνα δε θα έρθει στην εκδρομή αυτή. Δεν έχει κοιμηθεί ποτέ εκτός οικίας.
Λοιπόν, αρκετά το συζητήσαμε.
Δον Αντόνιο, σας προτείνω να εστιάσετε στο αναλυτικό πρόγραμμα.
Καλησπέρα.
Γειά σου, Κάρο.
Αντόνιο, τι σου συμβαίνει;
Είναι που αδυνατώ να καταλαβαίνω τον κόσμο του χωριού, Κάρο...
αυτό μου συμβαίνει.
Πραγματικά, δεν καταλαβαίνω, τόσος φόβος.
Στην πραγματικότητα, το πρόβλημα το έχω εγώ,
που υποσχέθηκα κάτι στα παιδιά χωρίς να ξέρω αν γινόταν
και τώρα θα απογοητεύσω τους πάντες.
Δεν πρόκειται να με εμπιστευτούν ξανά, Κάρο.
Μη λες βλακείες, είναι δυνατόν να μην σε εμπιστεύονται;
Δεν έπρεπε να φουσκώσω τα μυαλά των παιδιών
με αέρα κοπανιστό.
Μα, δεν τους φούσκωσες τα μυαλά με αέρα κοπανιστό...
τους ανοίγεις το μυαλό, δημιουργώντας τους παραστάσεις.
Αυτό είναι το πρόβλημα, ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα.
Αντόνιο.
Θες να πας τα παιδιά στη θάλασσα;
Ναι, φυσικά και θέλω.
Τότε, το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να πείσεις ένα μόνο άτομο.
Ε, ρε πλάκες.
Γειά σου Αντόνιο, για Καταλανός, δεν τα πας κι άσχημα στο χορό.
- Είναι που είχε καλή δασκάλα. - Και με ένα καλό κρασί χορεύεις καλύτερα.
Πάντα.
- Ποιο θα το 'λεγε; - Όντως, μαθαίνει σιγά, σιγά.
Επιστρέφω αμέσως.
- Θέλετε; - Όχι, ευχαριστώ.
- Γειά, Τζέϊμι. - Βρε, τον Αντόνιο, καλησπέρα.
Μου βάζετε μερικά καραμελωμένα αμύγδαλα;
- Φυσικά. - Ναι;
- Σε είδα που χόρευες. - Α, ναι; Και για πες, τα πήγα καλά;
Καλύτερα από ότι γράφεις.
- Μάλιστα. - Ορίστε.
- Ευχαριστώ. Πόσο κάνει; - Δυο ρεάλ.
Πολύ νόστιμα.
Μόλις σήμερα διάβασα μια είδηση πολύ ενδιαφέρουσα,
πως όσοι δάσκαλοι επιθυμούν μετάθεση
μπορούν πλέον να αιτηθούν μεταφορά σε άλλο σχολείο.
Δεν θα 'θελες να δουλέψεις πιό κοντά στο σπιτιού σου;
Πώς φαντάζεσαι τη Ιωσηφίνα, ας πούμε, σε 20, 30 χρόνια;
Δεν ξέρω.
Κοίτα, όταν είμαι στο σχολείο
και κοιτάζω όλους τους μαθητές μου,
δε μπορώ να μη φαντάζομαι τι θα γίνουν όταν μεγαλώσουν.
Για παράδειγμα, ο Εμίλιο, ο γιός του Καμίλο,
είναι παιδί που του αρέσει το διάβασμα.
Πάντα σκέφτομαι ότι θα ασχοληθεί τελικά με κάτι σχετικό,
όπως λογοτεχνία, ή κάτι παρόμοιο.
Αντίθετα, για τον Κάρλος, για τον Κάρλος δεν είμαι τόσο σίγουρος.
Θα έλεγα κάτι πιό χειρωνακτικό, πιό πρακτικό, κάποια τέχνη.
Και η Ιωσηφίνα; Τι πιστεύεις ότι θα κάνει;
Εσύ να μου πείς.
Αυτό που αγαπά περισσότερο από όλα, είναι να ζωγραφίζει.
Όμως η κόρη σου έχει μια τόσο ισχυρή προσωπικότητα,
που θα μπορούσε να πετύχει ό,τι κι αν βάλει στόχο στη ζωή της.
Είναι φανταστικό κορίτσι.
Αν κάτι με ανησυχεί, Τζέϊμι, είναι πως αυτά τα παιδιά
δεν μπορούν να φανταστούν μια ζωή πέρα από εδώ
ακόμα κι αν το επιθυμήσουν.
Αλήθεια, δε θα ήθελες να εγκαταλείψουν τούτο το χωριό
και να δουν πόσο μεγάλος είναι ο κόσμος;
Αντόνιο, πρέπει να φύγω.
Όσον αφορά στα άρθρα σου,
Δεν είσαι κάνας χαζός, Αντόνιο.
Και τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνεις.
Η χρυσή αναλογία δε βρίσκεται μονάχα στα γεωμετρικά σχήματα,
αλλά τη συναντάμε και στη φύση, όπως στα λουλούδια.
Περάστε.
- Ο κύριος Αντόνιο Μπενάϊγκες; - Ναι.
Ονομάζομαι Χουάν Γιαρένα και είμαι αρχιεπιθεωρητής εκπαίδευσης.
Χάρηκα.
Ειδοποιήθηκα επειδή φαίνεται ότι η εργασία σας εδώ δεν είναι ικανοποιητική.
Λυπούμαι που το ακούω, κύριε Επιθεωρητά.
Σας διαβεβαιώ ότι σε αυτό το σχολείο τα παιδιά και μαθαίνουν
και το απολαμβάνουν.
Αυτό ήρθα να ελέγξω.
Εσύ, διάβασε αυτό εδώ.
«Θα πρέπει πρώτα απ' όλα να ξέρετε ότι
λένε Λάζαρο ντε Τορμές, του Τομέ Γκονζάλες
και της Αντόνια Πέρεζ, γεννημένος στο Τεχάρες, ένα χωριό στη Σαλαμάνκα.»
Φτάνει, φτάνει.
Εσύ, ανέβα στον πίνακα.
Διαίρεσε, 48 διά 4.
Πολύ ωραία, ευχαριστώ.
Για να δούμε.
Εσύ, ανέβα στον πίνακα να γράψεις.
Γράψε: «Το άλογο είναι άγριο».
Πολύ ωραία.
Τι είναι αυτό;
Είναι ένα πιεστήριο, με το οποίο φτιάχνουμε τα ανθολόγιά μας.
- Μου επιτρέπετε να σας δείξω; - Ναι, φυσικά, ναι.
Κοιτάξτε, οι μαθητές επιλέγουν τα θέματα
και γράφουν τα δοκίμια και εγώ απλά τους βοηθάω στο τέλος
με τη διόρθωση και στη συνέχεια τα θέτουμε σε ψηφοφορία.
Και, αναμεταξύ μας επιλέγουμε, λοιπόν, τα δοκίμια
που θα αποτελέσουν το οριστικό ανθολόγιο.
- Αυτό το κάνουν τα παιδιά; - Ναι, ναι, φυσικά, τα πάντα,
όπως και το να οργανώνουν την υλοποίηση των εκτυπώσεων,
Βλέπετε; Αυτά τα σχέδια γίνονται με το χάρακα,
σχεδιάζουν τις σελίδες, και αυτό είναι πολύ καλό, κοιτάξτε.
Και έτσι, μοιραζόμαστε τα ανθολόγια με άλλα σχολεία Φρενέ.
Ορίστε;
Άλλα σχολεία που μοιράζονται την ίδια μεθοδολογία με μας,
π.χ., αυτό είναι από την Ουέσκα... - Ναι.
Από τη Βίλα Φράνκα δελ Παναδές.
- Αυτό είναι από το Μεξικό. - Το Μεξικό;
Ναι, από το Μεξικό και αυτό είναι από τη Γαλλία,
έχουμε επίσης από Σκωτία, Αργεντινή, είναι πολλά,
έτσι ώστε οι μαθητές να μαθαίνουν την κουλτούρα άλλων χωρών, ανθρώπων,
άλλων μεθόδων, εν ολίγοις.
Και κρατήστε όποια θέλετε, αλήθεια,
θα είναι τιμή μας.
Αυτά είναι τα ανθολόγια που φτιάξαμε στην τάξη με τον δάσκαλο.
Δεν πίστευα ότι... θα τα ξαναέβλεπα ποτέ.
Πώς τα βρήκες;
Επικοινώνησα με την οικογένεια του Αντόνιο,
ο δάσκαλος τούς είχε στείλει μερικά αντίγραφα
και έτσι διασώθηκαν.
Υπάρχουν άλλοι μαθητές του Αντόνιο στούς οποίους θα μπορούσα να μιλήσω;
Μαμά.
Έχει έρθει να σε δεί μια κοπέλα.
Λέει ότι είναι εγγονή ενός φίλου σου.
Γειά σας, Ιωσηφίνα, είμαι η εγγονή του Κάρλος Ραμίρεζ.
Δείτε.
Για δείτε, βλέπετε;
Αυτός είναι ο παππούς μου, ο Κάρλος, στο Μπανιουέλος Δε Μπουρέμπα
και αυτή είστε εσείς, σωστά;
Τι είναι όλα αυτά; Τι θέλεις;
Ψάχνω για τον προπάππο μου, τον Μπερνάρντο Ραμίρεζ.
Ο πατέρας σας ήταν δήμαρχος, οπότε πιστεύω πως μπορείτε να με βοηθήσετε.
Θέλω να φύγεις.
Ο παππούς μου είναι πολύ άρρωστος,
το μόνο θέλω είναι να βρω τον πατέρα του πριν να είναι πολύ αργά.
Μόνο αυτό.
Να φύγεις.
Θέλω μόνο να μιλήσουμε για μια στιγμή.
- Μια στιγμή μόνο. - Καλύτερα να πηγαίνεις.
- Είσαι καλά, μαμά; - Ναι, ναι, καλά είμαι.
- Γειά σου. - Καλησπέρα.
- Αυτό είναι για σας.
- Τι είναι; - Μια έκπληξη.
Μια έκπληξη;!
- Σ' ευχαριστώ πολύ. - Τίποτα.
Προς τι αυτή η έκφραση;
Λοιπόν, μετά την έγκριση του πατέρα της Ιωσηφίνα,
σε λίγες μέρες θα λάβεις την έγκριση για όλα τα παιδιά.
Κι εσύ; Θα με συνοδεύσεις;
Α, Κάρο, θα ήμουν ευτυχής να έχω έναν άλλο ενήλικα να επιβλέπει τα παιδιά.
Έλα, κάνε στην άκρη, έχω ένα σωρό δουλειές.
Αχ και να 'βλεπες τη θάλασσα, δεν ξέρεις τι χάνεις, Κάρο.
Τι συμβαίνει;
Αντόνιο.
Καλύτερα να έφευγες από εδώ.
Από πού προέκυψε τώρα αυτό;
Αυτό προέκυψε επειδή αν έρθει κανένας πόλεμος
μπορεί να έχεις μπλεξίματα.
Πόλεμος, ποιός πόλεμος, Κάρο;
Εγώ σου μιλάω για τη θάλασσα.
Δεν έχεις ακούσει τις φήμες που κυκλοφορούν στη Μπριβιέσκα;
Εδώ όλοι σε γνωρίζουν.
Σε έχουν εντοπίσει, όλοι γνωρίζουν τι σκέφτεσαι,
τι έχεις γράψει.
Κάρο...
Κανείς δεν ξέρει τι μέλλει γενέσθαι. Εντάξει;
Και τώρα περισσότερο από ποτέ είναι η στιγμή να ζήσουμε στο παρόν.
«Ο δάσκαλος έχει γραμμόφωνο.»
«Ο δάσκαλος θέλει να μας πάει να δούμε τη θάλασσα,
που κανένα παιδί δεν έχει ξαναντικρύσει.»
«Είμαι καλά, πατέρα.»
«Αλλά ανυπομονώ να σας δώ.»
«Ο γιός σας, Κάρλος.»
Είναι μια όμορφη επιστολή, Κάρλος, αλήθεια.
Ο πατέρας σου θα τη λατρέψει.
Πόσο θα πάρει για να φτάσει σε εκείνον;
Όχι πολύ, μερικές μέρες, θα το φροντίσω, εντάξει;
Και τώρα για ύπνο, άντε, πάμε.
Καληνύχτα, Αντόνιο.
Καληνύχτα, Κάρλος.
Καμίλο.
- Καλημέρα, Καμίλο. - Καλημέρα.
Καθίστε.
- Κρασί; - Ναι παρακαλώ.
Λοιπόν, πείτε μας.
Έχω έγκριση για όλους τους μαθητές,
εκτός του Εμίλιο.
Σας έχω ήδη πεί όλα όσα είχα να σας πω.
Μάλιστα, ακούστε, ήρθα εδώ για να σας φέρω αυτό το δοκίμιο
που έγραψε ο Εμίλιο στο σχολείο,
και είμαι βέβαιος πως θα σας αρέσει.
Δεν ξέρω να διαβάζω.
Σε αυτή την περίπτωση, αν μου επιτρέπετε,
να σας το διαβάσω εγώ.
«Τον πατέρα μου τον λένε Καμίλο και είναι πολύ δυνατός.»
«Δουλεύει σκληρά.»
«Πάντα λέει ότι οι άντρες πρέπει να δουλεύουν σκληρά
και να είναι δυνατοί.»
«Κάποιες φορές θυμώνει πολύ μαζί μου και μερικές φορές μου αξίζει, »
«άλλες όχι.»
Αλλά ξέρω ότι το κάνει για να γίνω σαν κι εκείνον.
«Κι εγώ όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω σαν τον πατέρα μου.»
«Να γίνω δυνατός.»
«Και δουλευταράς.»
Ναι, Λαλία; Το δώδεκα γράφεται με «Δέλτα».
Το δώδεκα γράφεται με «Δέλτα», μπράβο σου που το παρατήρησες.
Κανείς άλλος; Διονυσία. «Έχει» με «Χ».
Το «Έχει» με «Χι».
Κασιμίρο, για πες.
Το «Ύψιλον» στο «μπορούσε», θέλει τόνο. Το «Ύψιλον» στο «μπορούσε», θέλει τόνο.
Πολύ ωραία.
Είναι αυτό που νομίζω ότι είναι;
Παιδιά, επιτέλους έχουμε την έγκριση για τον Εμίλιο
και αυτό σημαίνει ότι πολύ σύντομα θα πάμε όλοι μαζί να δείτε τη θάλασσα.
Ωραία!
- Καλημέρα. - Καλημέρα.
Έρχομαι από την Μπριβιέσκα,
ήρθα να δώ αν θέλατε να βγείτε φωτογραφία με τα παιδιά του σχολείου.
Ναι, θέλω, πάει πολύς καιρός που πραγματικά ανυπομονώ
για μια φωτογραφία με τους μαθητές μου.
Τέλεια.
Πολύ ωραία.
Παιδιά, πηγαίνετε σπίτι, ντυθείτε καλά,
και επιστρέψτε για να μας βγάλει φωτογραφία ο κύριος εδώ.
Άντε, πάμε.
Κάρλος, έλα ρε φιγουρατζή, κατέβα.
Εντάξει, ελάτε, πάρτε θέσεις όπως μας έδειξε ο φωτογράφος.
Λοιπόν παιδιά, εδώ κοιτάτε.
Κοιτάτε την κάμερα, ε; Έτοιμοι;
Εδώ.
Αυτό ήταν.
Αυτό ήταν; - Αυτό ήταν.
- Και πού είναι η φωτογραφία; - Θα μας τη δείξει όπου να 'ναι.
- Αντόνι. - Ναι.
Τι είναι η φωτογραφία;
Η φωτογραφία είναι η σύλληψη μιάς στιγμής,
όπου να 'ναι θα το καταλάβεις.
- Μπορώ να παίξω; - Μα, φυσικά.
- Αντόνιο, ξέρετε κάτι; - Τι;
Οι γονείς μου θα με πάνε διακοπές στο Μπούργκος αυτό το καλοκαίρι.
Α, ναι; Είσαι πολύ τυχερή. Και δε θα σου λείψουμε καθόλου;
Όχι.
- Όχι; - Ούτε καν.
Αλλά θα μου ζωγραφίσεις όμως τον καθεδρικό;
Θα δούμε...
Να τη. Να τη, κοιτάξτε.
Δείτε.
- Ουάου! - Τι ωραία.
- Αυτός είμαι εγώ. - Να 'μαι, εδώ.
Πόσο όμορφη.
Εδώ δείτε πόσο όμορφη είναι, εκτός από έναν που βγήκε σα χαζός.
- Με συγχωρείτε, τι σας χρωστάω; - Μια πεσέτα.
Μία πεσέτα, ορίστε.
- Τέλεια, ευχαριστώ. - Εγώ ευχαριστώ.
Χάρηκα.
Παιδιά.
Αν και έμεινε λίγο μέχρι την εκδρομή μας,
θα ήθελα να σας πω πως ήταν πραγματικά απολαυστική
αυτή η χρονιά που μοιράστηκα με όλους εσάς
και θα ήθελα να σας ευχαριστήσω γιατί πραγματικά,
παρ' όλο που ήμουν μακριά από το σπίτι μου
και υπήρξαν στιγμές που ένιωθα μοναξιά,
εσείς με υποδεχτήκατε πολύ ζεστά.
Και αυτά, να...
Να, θα μου λείψουν πολύ τα μαθήματά μας.
Όμορφα, όμορφα!
- Λάουρα, φεύγετε; - Τελειώσαμε.
- Δεν με ειδοποίησες. - Σε έπαιρνα τηλέφωνο, δεν το σήκωνες.
Τώρα πρέπει να περιμένουμε μερικούς μήνες
μέχρι να αναλύσουμε το DNA όλων των οστών
και να τα συγκρίνουμε με τα δείγματα.
Αριάδνη, είσαι καλά;
Θες να πιείς κάτι και να τα πούμε λίγο;
Όχι.
Ακούγεται εύκολο να το λες,
όμως μην χάνεις τις ελπίδες σου.
Ελπίδα έχω, χρόνο δεν έχω.
Θα είμαστε σε επαφή, Αριάδνη.
Αριάδνη.
Η μητέρα μου, μου ζήτησε να σου παραδώσω αυτά τα έγγραφα.
Αυτά τα έγγραφα είναι του πατέρα της, του δήμαρχου του Μπανιουέλος.
Φοβόταν μην προδώσει τη μνήμη του,
όμως μετά μου ζήτησε να στα παραδώσω.
Ελπίζω να σε βοηθήσουν να βρείς τον προπάππου σου.
Ενκάρνα.
Ευχαρίστησε τη Ιωσηφίνα εκ μέρους μου, σε παρακαλώ.
Επαρχία του Μπούργκος
Υπάρχουν καταγραφές της συνεργασίας του με τον στρατό.
Ο Τζέϊμι ήταν δήμαρχος.
Είτε ήταν με τη μια, είτε την άλλη πλευρά,
είναι σίγουρο πως δε είχε άλλη επιλογή από το να συνεργαστεί.
Τι παράξενο, ούτε λέξη για τον Αντόνιο.
Κοίτα εδώ.
Εδώ είναι ο προπάππους μου.
Τον πήγαν στο Μπούργκος.
Μα φυσικά, γι' 'αυτό δεν τον έβρισκες.
Τι συμβαίνει;
Είναι καλά νέα αυτό. Έχουμε ένα νέο στοιχείο.
Χάνω τον χρόνο μου.
Το να βοηθάς τον παππού σου δεν είναι χάσιμο χρόνου.
Δεν τον βοηθάω.
Δεν πρόκειται να τον βρω.
Αριάδνη.
Εκείνα τα χρόνια ήταν φρικτά.
Πέθανε πολύς κόσμος.
Και σε όσους επιζήσαμε,
μας επέβαλαν τη σιωπή.
Συνέχισε την αναζήτηση.
Κάρλος, Κάρλος.
- Πού είναι ο Αντόνιο; - Δεν ξέρω.
Δεν πέρασε εδώ τη νύχτα;
Τι συμβαίνει;
Άντε, έλα μαζί μου, παιδί μου.
- Είναι καλά ο Αντόνιο; - Το ελπίζω.
19 Ιουλίου 1936
Από αυτή τη στιγμή,
ο στρατός αναλαμβάνει τον έλεγχο αυτού του χωριού
και ολόκληρης της επαρχίας.
Συνεργαστείτε και δε θα έχετε προβλήματα,
γιατί αυτό παθαίνουν οι προδότες της πατρίδας.
Αυτός ο άντρας είναι «κόκκινος», άθεος και εχθρός της Ισπανίας.
Δείτε τον.
Ρίξτε του μια καλή ματιά.
Να σας γίνει παράδειγμα.
Δήμαρχε, γνωρίζετε αυτόν τον Καταλανό;
Τον Αντόνιο, σκατό-ξέρω 'γώ τι.
Είναι ο δάσκαλος του σχολείου.
Και μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι είναι κόκκινος
και εχθρός της πατρίδας;
Έτσι είναι.
Αυτός εκεί είναι ο δάσκαλός σου;
Μάλιστα.
Και τι σας έμαθε στο σχολείο;
Μου είπαν ότι φτιάξατε κάτι ανθολόγια.
Θέλω να πάτε όλοι στα σπίτια σας
και να φέρετε όποιο βιβλίο ή σκατοανθολόγιο
φτιάξατε με δαύτον τον κομμουνιστή δάσκαλο.
Τραβάτε!
Το κουτί.
Πάμε.
Άντε, δεν έχουμε όλη τη μέρα.
Κοίτα το σκατοπιεστήριο σου.
Αυτό είναι το τίμημα που πληρώνουν όσοι θέλουν να διαφθείρουν την Ισπανία.
Το καταλάβαμε;
- Ζήτω η Ισπανία. - Ζήτω!
Σταμάτα, σταμάτα εκεί.
Προχώρα, προς Μπριβιέσκα.
Αντόνιο.
Αντόνιο, ο Ροντρίγκεζ είμαι.
Αυτό ήταν, ηρέμησε.
Έλα, λίγο νερό, εντάξει; Σιγά-σιγά.
Αντόνιο, κοίτα.
Αυτός είναι ο Μπερνάρντο, ο πατέρας του Κάρλος.
Ευχαριστώ που φρόντισες τον γιό μου.
Όχι, όχι, σας παρακαλώ. Όχι, όχι, όχι!
- Δεν έχει δυνάμεις. - Κάνε πέρα!
Δεν μπορεί να κουνηθεί!
Σας παρακαλώ.
Τι έγινε πάλι;
Άρι...
Ο παππούς έπαθε κι άλλο εγκεφαλικό.
Είναι καλά;
Τώρα είναι λίγο καλύτερα.
Αλλά ίσα που αντιδρά.
Άρι, σε παρακαλώ, γιατί δεν τα παρατάς να γυρίσεις σπίτι;
Σε χρειαζόμαστε εδώ, μαζί μας...
Μαμά.
Μου έλειψες πολύ.
Κι εμένα. Πολύ.
Τι παίζεις;
Κουτσό.
Πήγαινε παίξε, τότε.
Παππού.
Μπαμπά.
Μπαμπά, γύρισε η Άρι.
Κοίτα, παππού.
Αυτός είσαι εσύ.
Παππού, θα σου διαβάσω κάτι.
««Η θάλασσα.»
«Το όραμα κάποιων παιδιών που δεν την έχουν δεί ποτέ.»
Η θάλασσα πρέπει να είναι πολύ πλατιά και πολύ μεγάλη,
αλλά, πάνω απ 'όλα, βαθιά.
Τη διασχίζουν οι βάρκες,
οι ακτές πρέπει να είναι αμμώδεις,
οι άνθρωποι κολυμπούν σε αυτήν,
εκεί γύρω υπάρχει κάποιο υπόστεγο για να στεγνώνουν
όταν τελειώνουν το μπάνιο.
Ιωσηφίνα Ζαμέρο».
«Η θάλασσα είναι πολύ μεγάλη.»
«Και για να περάσεις σε άλλο χωριό
πρέπει να πας με βάρκα
και φαντάζομαι ότι μερικές φορές θα παίρνει πάνω από μία ώρα.»
«Η θάλασσα πρέπει να είναι πολύ καθαρή, γιατί αν δεν είναι,
είναι ανόητο να θες να κάνεις μπάνιο.»
Εμίλιο Μαρτίνεζ.
«Στη θάλασσα πρέπει να υπάρχει περισσότερο νερό
από ότι όλη η γη που έχω δεί.»
«Το νερό πρέπει να είναι πιό ζεστό από εκείνο των ποταμών
και πρέπει να είναι πολύ αλμυρό.»
«Στη θάλασσα πρέπει να ψαρεύουν τον μερλούτσο
και το μπακαλιάρο, όλων των ειδών τα ψάρια.»
«Δεν έχω δεί ποτέ τη θάλασσα.»
Ο δάσκαλος είπε
ότι θα μας πάει να τη δούμε».
Κάρλος Ραμίρεζ
Στους ομαδικούς τάφους της Λα Πεντράχα έχουν βρεθεί τα λείψανα 135 πτωμάτων.
Κανένα από αυτά δεν ήταν του Αντόνιο Μπενάϊγκες, ο οποίος εξακολουθεί να αγνοείται.
Το 2015, το χωριό Μπανιουέλος Δε Μπουρέμπα ίδρυσε τον σύλλογο «Σχολείο
του Αντόνιο Μπενάϊγκες» για να διαδώσει τη μνήμη και την κληρονομιά του.
Μέχρι σήμερα, στην Ισπανία, έχουν εκταφεί τα λείψανα 12.000
ανθρώπων. Υπολογίζεται ότι χιλιάδες απομένουν να βρεθούν ακόμη.
Οι συγγενείς τους συνεχίζουν το ψάξιμο.