ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ, ΕΛΛΑΔΑ, 1940
Πόσο καιρό δεν ακούς απ'αυτό τ'αφτί;
Από τότε που θυμάμαι.
Σκάσε! Μην κουνιέσαι όσο σ'εξετάζει ο γιατρός!
Θέλω ένα αγκίστρι για κέφαλους, μακρύ.
Κι ένα σφυρί.
Να αγκίστρι. Να και σφυρί.
Μην κουνιέσαι τώρα.
Ένα μπιζέλι.
Πολύ ελλοβόκαρπο, έτσι;
Θα το έβαλε στ'αφτί του όταν ήταν μικρός.
Θεέ μου, είναι δυνατά! Όλα, ακόμη κι η φωνή μου!
Η κώφωσή σου θεραπεύτηκε. Πολύ επιτυχής εγχείρηση.
Έκανα εγχείρηση;
Δεν ξέρω άλλον που να έχει κάνει εγχείρηση.
Σαν να γέμισε το κεφάλι μου με κρύο, καθαρό νεράκι!
Σταμάτα τις ανοησίες. Είχε την καλοσύνη να σε θεραπεύσει.
Τόσα χρόνια νόμιζες ότι ήσουν κουφός.
Τώρα τέρμα οι δικαιολογίες
όταν σου ζητώ να φέρεις κάτι
ή ν'ανάψεις τη φωτιά πριν πάμε εκκλησιά.
Ίσως τώρα μ'ακούς όταν σου λέω...
"Φτιάξε την καρέκλα", "Φτιάξε τη στέγη, Σταμάτη."
Και δε χρειάζεται να φωνάζω πια.
Θα έχουμε ησυχία στο σπίτι, μετά από τόσα χρόνια.
Αντόνιο, θυμάσαι το νησί μας;
Δεν άλλαξε.
Του Αγίου Γερασίμου
ακόμη πάμε τους αρρώστους μας
και προσευχόμαστε να γίνουν καλά.
Όταν η Πελαγία ήταν μικρή
της υποσχέθηκα να γράψω την ιστορία της Κεφαλλονιάς
αλλά δεν έχω βρει ακόμη τον χρόνο.
Ήθελα να καταλάβει πώς ένα τόσο ειρηνικό μέρος
μπορεί να ρημαχτεί από σεισμούς και πολέμους.
Να καταλάβει γιατί κάποτε οι θεοί μάς ευλογούν
και κάποτε θυμώνουν και μας ταρακουνάνε
και γεμίζουν πόνο τη ζωή μας.
Θέλω να μάθει αυτό που διδάσκει η φύση.
Ότι δεν πρέπει να ρωτάμε γιατί πληγωνόμαστε
αλλά μόνο αν η πληγή μπορεί να γιατρευτεί.
Καθαρά ψυχολογικό φαινόμενο.
Πώς εξηγείς το θαύμα;
Ο Λένιν θεραπεύει τους τρελούς; Ο Στάλιν τους θλιμμένους;
Κόλπο για να μείνει ο κόσμος σκλάβος στη θρησκεία.
Μη φωνάζεις, δεν είμαι κουφός.
Θέλω να ξαναδώ το κανόνι.
Θέλω πέτρες απ'τον δρόμο. Όσες πιο πολλές βρείτε.
Έρχομαι αμέσως.
Έτοιμοι, παιδιά;
Κλείστε τ'αφτιά σας.
Πονάω, πονάω!
Θα πεθάνει;
Κάποια μέρα, όπως όλοι μας.
Γύρνα.
Δυνατοί γλουτιαίοι.
- Πες για τους γλουτιαίους. - Ναι, έλα να δεις καλύτερα.
Φέρε και τις φίλες σου!
Γλουτιαίοι. Ανώτερος, μεσαίος, κατώτερος.
Ο ανώτερος είναι το εξωτερικό του λαγόνιου οστού
μεταξύ των γλουτιαίων γραμμών.
Θα γίνει καλά.
Πυροβολήθηκες, άκουσα. Πήγα να τρελαθώ!
Δεν ξέρω γιατί μπλέκεις συνέχεια!
Είσαι τυχερός που δεν έχεις γιο. Μένουν πάντα παιδιά!
Κοίτα εμένα. Γέρασα πριν την ώρα μου.
Πολλή ζέστη.
Τα ψάρια κρύβονται στους βράχους
ή δροσίζονται στον πάτο της θάλασσας.
Άσε με κάτω!
Η ελληνική φρεγάτα "ΕΛΛΗ"
τορπιλλίστηκε από ιταλικό υποβρύχιο
παρόλο που η Ελλάδα δε συμμετέχει ακόμα στον πόλεμο.
Ο Πρωθυπουργός Μεταξάς διαμαρτυρήθηκε έντονα
στην κυβέρνηση του Μουσολίνι στη Ρώμη
η οποία αρνήθηκε την ευθύνη για την επίθεση.
Υπάρχουν πληροφορίες για μάχες...
Ελλήνων και Ιταλών, στα ελληνο-αλβανικά σύνορα.
Τι λένε;
Οι Ιταλοί είναι στην Αλβανία, στα σύνορα.
- Γίνονται μάχες. - Ορίστε! Τ'άκουσες αυτό;
Δε θα κηρύξουν πόλεμο, λένε.
Τι σου είπα;
Θέλουν να μας πιάσουν στον ύπνο, να μας αιφνιδιάσουν.
- Παλιοψεύτη! - Ο πατέρας σου ήταν τράγος!
Κόψτε τις βρισιές, αλλιώς θα πίνω καφέ στο σπίτι!
Ο Μαντράς θέλει να με παντρευτεί.
Του είπα να ρωτήσει εσένα.
- Δε θα τον παντρευτώ εγώ. - Δεν τον συμπαθείς.
Είστε πολύ νέοι.
Όλοι είναι πολύ νέοι για γάμο.
Πάντα πίστευα ότι θα ήσουν ευτυχισμένη μ'έναν ξένο.
Έναν Νορβηγό οδοντίατρο, ας πούμε.
Ο Μαντράς είναι κατώτερός σου
και θα θέλει να είναι καλύτερος απ'τη γυναίκα του.
Άντρας είναι.
Θα σου πω ό, τι θα πω και σ'αυτόν.
Δε δίνω προίκα.
- Γίνεται γάμος χωρίς προίκα; - Να παντρευτείς από έρωτα.
Αγαπώ τον Μαντρά.
Τι να κάνω, λοιπόν;
Πώς θα πάω στο σπίτι της μάνας του μόνο με τα ρούχα μου;
Και την κατσίκα μου;
Είναι ντροπή! Ρεζίλι θα γίνω σ'όλη την Κεφαλλονιά!
Φαντάσου τι θα λένε όλοι! Πώς θ'αντέξεις την ντροπή;
Θα γίνει πόλεμος. Θα γίνουν τρομερά πράγματα.
Πάρε αυτό για να υπερασπιστείς τον εαυτό σου.
Ή αν χρειαστεί, ενάντια στον εαυτό σου.
Ο γάμος ας περιμένει.
Γύρω μου βλέπω ψαράδες, αγρότες.
Δυνατούς άντρες, που γεννήθηκαν ελεύθεροι.
Σήμερα η ελευθερία σας κινδυνεύει.
Οι Ιταλοί διασχίζουν την Αλβανία
κι ετοιμάζονται να περάσουν τα σύνορά μας.
Αν αγαπάτε την πατρίδα σας, πρέπει να πολεμήσετε.
Μπείτε στον πόλεμο της Αλβανίας.
Πολεμήστε για τις μάνες, τις γυναίκες, τα παιδιά σας!
Πολεμήστε ώστε να ζουν όλοι οι Έλληνες
με αξιοπρέπεια και σεβασμό.
Όταν γυρίσω απ'τον πόλεμο, θα παντρευτούμε.
Θα χτίσω σπίτι για την Πελαγία
στη γη του πατέρα μου.
Ξέρω ότι είμαστε διαφορετικοί.
Δεν ξέρω τον κόσμο... Δεν πήγα πουθενά...
Πώς να ξέρω; Δε μπορώ να πω πώς νιώθω.
Δεν ξέρω πώς να σου πω τι έχω εδώ...
Αλλά νομίζω... ότι ξέρω...
Σ'αγαπώ.
Αύριο φεύγω για τον πόλεμο.
Χόρεψε μαζί μου, Πελαγία.
Θα σου γράφω, στο υπόσχομαι.
Υποσχέσου ότι θα μου γράφεις κι εσύ.
Αγάπη μου, δε μου έχεις γράψει από τότε που έφυγες.
Και φοβάμαι ότι δε λαβαίνω γράμματά σου
επειδή πληγώθηκες ή πιάστηκες αιχμάλωτος.
Έχω εφιάλτες ότι σκοτώθηκες.
Ήρθε ο χειμώνας
κι εγώ σου γράφω το εκατοστό γράμμα μου.
Οι πληγωμένοι που γύρισαν λένε για άθλιες συνθήκες.
Παγωνιά, πείνα...
Μα δεν έχουν νέα σου.
Κάθε μέρα περιμένω τον ταχυδρόμο απ'το Αργοστόλι
και κάθε μέρα, τίποτα.
Τρελαίνομαι από αγωνία και φόβο.
Προσπαθώ να μην απελπίζομαι
μα θέλω να νιώθω κάτι, έστω και πόνο.
Νικήσαμε!
Τελείωσε!
Τους νικήσαμε στην Αλβανία!
Οχτώ χιλιάδες οι δικοί μας, δεκατέσσερις χιλιάδες αυτοί!
Και τους αναγκάσαμε να υποχωρήσουν!
Ο Χίτλερ δε θ'αφήσει το σκυλάκι του να γελοιοποιηθεί.
Θα βοηθήσει τον Μουσολίνι.
Έχω γράψει αυτό το γράμμα εκατό φορές
κι άλλες τόσες το έχω σκίσει.
Δε μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματά μου.
Σαν να περιμένω εκατό χρόνια να μάθω νέα σου
σαν να περιμένω εκατό χρόνια να γυρίσεις.
Είναι ανώφελο! Είναι λάθος!
Μετά την ήττα των Ιταλών στην Αλβανία, ο Χίτλερ αντεπιτέθηκε
κι ο γερμανικός στρατός κατευθύνεται προς Αθήνα.
Καταστράφηκαν πλοία στον βομβαρδισμό του Πειραιά.
Στις 27 Απριλίου, ο Αθηναίος Στρατηγός Καρβάκος
παρέδωσε την πόλη στον Γερμανό ομόλογό του
αντισυνταγματάρχη Φον Ζέφεν.
Θ'ακολουθήσει διαχωρισμός των εδαφών.
Ο Χίτλερ κρατάει τον έλεγχο της Βόρειας Ελλάδας
συμπεριλαμβανομένης της Θεσσα- λονίκης και της νήσου Κρήτης.
Η υπόλοιπη Ελλάδα θα ελέγχεται απ'τον Μουσολίνι.
Οι Γερμανοί θα είναι η ανώτερη αρχή.
Μπέλα μπαμπίνα, δεξιά!
Άντε πηδηχτείτε.
Να πει στον Δήμαρχο
ότι αν οι Αρχές της πόλης δεν παραδοθούν σε 5 λεπτά
θα εισβάλουμε στο κτίριο.
Λέει, αν δεν ξέρετε τι θα πει "Άντε πηδηχτείτε"
ελάτε μέσα να σας δείξουμε.
Αρνούμαστε να παραδοθούμε
σ'ένα κράτος που νικήσαμε στην Αλβανία
και κρατάμε το δικαίωμα παράδοσης σε Γερμανό ανώτερου βαθμού.
Γι'αυτό, άντε πηδηχτείτε.
Ποιος είναι αυτός;
- Ποιος είσαι; - Λοχαγός Γκύντερ Βέμπερ.
Σύνδεσμος των Γρεναδιέρων στο Ληξούρι.
Ο λοχαγός δεν είναι ανώτερος βαθμός.
Μόνο διακόσιοι Γερμανοί είναι στο νησί.
Ο Λοχαγός Βέμπερ είναι ο πιο υψηλόβαθμος.
Το να παραδοθούμε στο σκυλί του Λοχαγού Βέμπερ
είναι καλύτερο απ'το να παραδοθούμε σε Ιταλό.
Κάρλο Γκουέρτσιο, αναφέρω.
- Πού έχεις υπηρετήσει; - Στην Αλβανία.
Αλβανία! Κανείς από μας δεν έχει δει ακόμα μάχη.
Ήμουν στη Μεραρχία Τζούλια.
Τότε έχεις πολεμήσει για όλους μας.
Τραγουδάς; Για να σ'ακούσω.
Δεν πειράζει.
Όλοι εδώ είμαστε μέλη της κοινωνίας της όπερας.
Ιδού οι κανόνες. Πρώτον...
Όσοι καλούνται σε αγγαρεία, θα παίζουν μουσικό όργανο.
Κουτάλια, κράνη, χτένα, χαρτί, και τα λοιπά.
2ον. Όσοι θεωρούν τον Ντονι- τσέτι καλύτερο απ'τον Βέρντι...
θα τραγουδούν μόνο ευτελείς ναπολιτάνικες καντσονέτες.
Τρίτον...
Αυτό είναι εξωφρενικό! Αδύνατον! Αποκλείεται!
Λυπάμαι, αλλά ένας αξιωματι- κός θα έρθει στο σπίτι σας.
Είναι το ιατρείο μου! Δε χωράνε φιλοξενούμενοι!
- Αυτές τις διαταγές έχω. - Σκασίλα μου!
Δεν αναγνωρίζω την εξουσία σου!
Μια στιγμή...
Τι έχουν τα πόδια σου;
Έχω φοβερούς κάλους. Οι μπότες με πεθαίνουν.
Είσαι φροντιστής. Έχεις πρόσβαση σε ιατρικό υλικό.
Για τους κάλους θα χρειαστώ
μορφίνη, σύριγγες, θειάφι, οινόπνευμα
ιώδιο, νυστέρια... επιδέσμους, ξαντόν.
Ίσως ο αξιωματικός σας τα φέρει...όταν έρθει.
Ο πατέρας μου λείπει.
Θα γυρίσει τ'απόγευμα.
Δε μ'αναγνωρίζεις...
Ήρθα με τα πόδια απ'την Ήπειρο.
Χωρίς αρβύλες.
Σου έγραφα κάθε μέρα. Εκατό γράμματα.
Κι ούτε μια απάντηση.
Ποτέ δεν έμαθα
να διαβάζω και να γράφω.
Τι βρώμα! Χειρότερος κι από γουρούνι!
Βλέπεις πώς καταντάνε όταν δεν τους φροντίζουν γυναίκες.
Και δε με νοιάζει αν ήταν στον πόλεμο.
Αν κολλήσουμε ψείρες, θα τον γδάρω!
Αμμωνία, λάδι και τσίγκος για την ψώρα.
Είσαι γυναίκα και ξέρεις τόσα πολλά!
Τουλάχιστον θα δεις τι παίρνεις!
Δεν είναι και σπουδαίος!
Ερωτεύεσαι τον άνθρωπο, όχι το σώμα.
Η αγάπη μπαίνει απ'τα μάτια και βγαίνει απ'τα μάτια. Ξέρω εγώ.
Νικήσαμε τους Ιταλούς. Τους κάναμε να τρέχουν!
Αλλά δεν μπορούσαμε να πολεμήσουμε τους Γερμανούς.
Αν ήξερα να μαγειρεύω
θ'αλλάζαμε δουλειές.
Μπορεί και ν'αποσυρθώ.
Με συγχωρείς. Δε θέλω να σε φέρω σε δύσκολη θέση.
Είμαι ο Λοχαγός Αντόνιο Κορέλι.
Κι αυτός είναι ένας απ'τους ήρωές μας.
Πήρε μετάλλια γιατί έσωσε ζωές και δεν πήρε καμιά.
Ο γενναίος Ιταλός είναι λάθος της φύσης.
Μίλησες σαν γνήσια Ελληνίδα πατριώτισσα.
Θέλω να σου μιλήσω. Θέλω μια εξήγηση.
Γιατί καταστρέψατε το μνημείο;
Κάνατε την επιγραφή στα λατινικά! Θ'αλλάξετε την ιστορία μας;
Έτσι πολεμάτε; Σβήνοντας γράμματα;
- Διαμαρτύρομαι... - Δεν υπάρχει δικαιολογία!
Διαμαρτύρομαι γιατί δεν ήμουν εγώ υπεύθυνος.
Αξιολύπητο.
Αν μου έλεγες πού θα κοιμηθώ...
- Στο δωμάτιο της κόρης μου. - Κι εκείνη;
Να μη σε νοιάζει!
Θα κοιμηθώ στην αυλή απόψε. Αύριο θα βρω άλλο κατάλυμα.
Συμφώνησα με τον φροντιστή σου. Θα μείνεις, θες δε θες.
Μα στο κρεβάτι της κόρης σου...
Σκασίλα μου πώς νιώθεις. Πρόβλημά σου.
Δεν είμαι εγώ ο εισβολέας. Κατάλαβες;
- Πολύ καλό. - Κεφαλλονίτικη κρεατόπιτα.
Μόνο που, εξαιτίας σας... δεν έχει κρέας μέσα.
Μπορώ να φέρω λίγο φαγητό. Κρασί, πανετόνε...
Δε θέλουμε φαϊ απ'τον εχθρό.
Ίσως λίγο πανετόνε.
Πάω μια βόλτα.
Η απαγόρευση αρχίζει σε μια ώρα.
Γεννήθηκα εδώ.
Είναι το νησί μου.
Δε θα τον συλλάβεις;
Σας αψηφά. Αγνοεί την απαγόρευση κυκλοφορίας.
Έχεις δίκιο.
Το όπλο, γρήγορα! Ας τον πυροβολήσει κάποιος!
Δοκίμασε κι εσύ.
Πήγαινε σπίτι.
Πήγαινε. Θα ξανάρθεις αργότερα.
Στον πόλεμο
πρέπει ν'απολαμβάνουμε όλες τις μικροχαρές που υπάρχουν.
Άρχισα να σου φτιάχνω ένα γιλέκο.
Αετοί και λουλούδια. Με χρυσή κλωστή.
Μα δεν καταφέρνω να τα ισορροπήσω.
Ένα λουλούδι είναι μεγαλύτερο.
Ένας αετός είναι σε άλλη θέση.
Όταν προσπαθώ να τα φτιάξω, γίνεται χειρότερο.
- Δεν τα καταφέρνω. - Μπορείς να τον σκοτώσεις.
Είναι ο εχθρός. Να τον φαρμακώσεις.
Κανείς δε θα καταλάβει από τι πέθανε.
Ο Δημήτρης κι ο Σπύρος πήγαν στους αντάρτες.
Πήγαν με πλοίο στην Πάτρα.
Κι από κει, ποιος ξέρει...
- Έπρεπε να πάω μαζί τους. - Ακόμα είσαι πολύ αδύναμος!
Διάβασε το τελευταίο.
Το τελευταίο γράμμα που έγραψες πριν γυρίσω.
Αγάπη μου
δεν έχω νέα σου τόσον καιρό
κι είμαι απελπισμένη
και τρελαίνομαι από αγωνία.
Χτες σου έγραψα ένα γράμμα που τα έλεγε όλα...
Δε μπορώ να μείνω εδώ.
- Είσαι μεθυσμένος. - Ναι, το ομολογώ.
Πίναμε, τραγουδούσαμε
γενικά ήμαστε άτακτοι.
Τι στρατιώτης είσαι;
Λοχαγός Κορέλι, 33ο Σύνταγμα Πυροβολικού!
Όλα αστεία τα βρίσκεις;
Όχι όλα.
Είναι κατάλληλη στιγμή να ακούσουμε το μαντολίνο σου.
Τι στην ευχή κάνεις;
Ετοιμαζόμουν ν'αρχίσω.
Καιρός ήταν, θα έλεγα!
Τα πρώτα σαράντα πέντε μέτρα είναι της ορχήστρας.
Φαντάσου την ορχήστρα.
Δεν το αντέχω άλλο αυτό! Παίξε το μέρος σου.
Θα μπερδευτώ. Δε θα ξέρω πότε πρέπει να μπω
κι αυτό, σε θέατρο, θα ήταν καταστροφικό.
Συγνώμη που διαταράσσω το ρεσιτάλ.
Ζητώ συγνώμη απ'όλους σας.
Σε σας, στις φτηνές θέσεις
στις Μεγαλειότητές σας, στα θεωρεία
με τα χρυσαφικά και τις γούνες σας.
Μα δε μπορώ να φανταστώ την ορχήστρα!
Πάω για ύπνο.
Εδώ κοιμάται ο Λοχαγός;
Ερχόμουν να σε δω.
Φεύγω, Πελαγία.
Το πρωί. Θα πάω με τη βάρκα στον Αστακό.
- Είναι επικίνδυνο. - Ψαράς είμαι.
Ξέρω αυτή τη θάλασσα απ'έξω κι ανακατωτά.
Δε θέλω να φύγεις.
Αν πεθάνω... θ'αξίζει τον κόπο.
Κι αν ζήσω...θα περπατώ με το κεφάλι ψηλά
για όλη μου τη ζωή.
Όλοι θα λένε, "Να ο Μαντράς, που πολέμησε για την πατρίδα του."
Τελείωσα το γιλέκο σου.
Μπορείς να το πάρεις, αν θέλεις.
Οι δυο πλευρές... δεν είναι ίδιες.
Ο Ιταλός λοχαγός.
Δεκατέσσερις χιλιάδες εσείς, οχτώ χιλιάδες εμείς...
Μπορούσατε να μας πνίξετε.
Αν δεν ήταν οι Γερμανοί φίλοι σας...
Φίλοι είναι οι άντρες της μονάδας μου.
Μεγάλωσα μαζί τους. Είναι απ'το χωριό μου.
Τι λες για το νησί μας, Λοχαγέ;
- Μ'αρέσει. - Και τα κορίτσια μας;
Πώς σου φαίνεται η Πελαγία μου;
Ωραία μου Πελαγία...
- Χάιλ Χίτλερ! - Χάιλ Πουτσίνι!
Είδα το γλέντι σας. Είπα να συστηθώ.
Είδες τις γυμνές κι είπες να δεις καλύτερα.
- Έχουμε ξανασυναντηθεί. - Στην παράδοση της πόλης.
Είσαι καλύτερος στο γλέντι, παρά στις διαπραγματεύσεις.
Ιταλοί είμαστε. Τραγουδάμε, τρώμε, κάνουμε έρωτα.
- Πώς λέγεσαι; - Αντόνιο Κορέλι.
Εσείς οι Γερμανοί έχετε τον καλύτερο καπνό.
- Πόσοι είστε εδώ τώρα; - Χίλιοι διακόσιοι.
- Υπό τον Συντ/ρχη Μπάργκε. - Για να μας προσέχετε.
Δεν είναι καλό να έχετε συμμάχους εδώ;
- Όλοι οι Ναζί είστε ξανθοί, νόμιζα. - Εγώ είμαι απ'το Τυρόλο.
Απ'τα αυστριακά βουνά.
Όλοι στην οικογένειά μου, απ'όσο ξέρουμε, έχουν μαύρα μαλλιά.
Σαν τον Χίτλερ;
Δε μου είπες τον βαθμό σου.
Είμαι ο μπρέβε. Ο Μασιμιλιάνο, ο σεμιμπρέβε.
Αυτός το μισό. Οι άλλοι τα τέταρτα και τα όγδοα.
Ο Πιέρο το δέκατο έκτο. Κι ο Κάρλο τα υπόλοιπα.
Η παύση ανάμεσα στις νότες.
Έχουμε δικούς μας βαθμούς στην όπερα. Κατά τ'άλλα, είμαι λοχαγός.
33ο Σύνταγμα Πυροβολικού.
Εσύ τραγουδάς;
Δε θα έλεγα...
Μόνος μου. Στο μπάνιο.
Πιες κάτι. Να είσαι χαρούμενος, μα να θυμάσαι.
Αν είσαι θαυμαστής του Βάγκνερ
θα εκτελεστείς χωρίς δίκη
και χωρίς δικαίωμα έφεσης.
Πάμε απ'την αρχή.
Θα με πυροβολήσεις;
Δεν είναι γεμάτο.
Δεν έχω σημαδέψει ποτέ κανέναν.
Ποτέ στη ζωή μου.
Θα είναι πολύ δύσκολο να μας ανέχεστε.
Θα είναι πολύ δύσκολο ν'ανέχεσαι τον εαυτό σου.
Ξαπλώνετε στον ήλιο, κολυμπάτε στη θάλασσα
και φλερτάρετε με τις πόρνες.
Κι υπάρχουν άνθρωποι, που μεγάλωσα μαζί τους
που πολεμούν και πεθαίνουν γι'αυτό που πιστεύουν.
Κι εσύ τραγουδάς.
Γιατί τραγουδάς;
Σε πόλεμο βρισκόμαστε, όχι σε όπερα.
Και περνιέστε για καλλιεργημένοι
με τα μακαρόνια και τα πανετόνε και την όπερά σας!
Γιατί δεν πάτε διακοπές σε άλλο νησί;
Γιατί τραγουδάω;
Τραγουδάμε σε βαφτίσια
όταν γίνονται γάμοι.
Οι άντρες στη δουλειά.
Οι στρατιώτες, όταν πάνε στον πόλεμο.
Τραγουδάμε όταν πεθαίνουν άνθρωποι.
Πάντα έβρισκα κάτι άξιο για τραγούδι
και γι'αυτό δε ζητώ συγνώμη.
Για το ότι σου προξένησα πόνο
ζητώ χίλια συγνώμη.
Δεν είχα καταλάβει ως τώρα
πόσο κακό έχω κάνει.
- Τι είναι αυτά; - Τα πράγματά μου.
Το βλέπω. Γιατί;
Θα μείνω στο στρατόπεδο. Θα είναι καλύτερα.
Μα έκανα συμφωνία με τον φροντιστή σου! Συμφωνήσαμε!
Δεν είναι σωστό να τον απογοητεύσω.
Γι'αυτό, νομίζω ότι πρέπει να μείνεις.
Η κόρη σου δε συμφωνεί.
Η κόρη μου καταλαβαίνει τι σημαίνει συμφωνία.
Θα πω στον φροντιστή να συνεχίζει να σου δίνει υλικά.
Χάρηκα για τη γνωριμία. Λυπάμαι για τις συνθήκες.
Πολίτες της Κεφαλλονιάς, σε δύσκολους καιρούς
ας δείξουμε πώς δυο αρχαίοι πολιτισμοί
μπορούν να συνυπάρξουν πολιτισμένα.
Ελάτε για μια βραδιά χαλάρωσης
καθώς τείνουμε χείρα φιλίας προς όλους σας.
Έρχομαι σ'ένα λεπτό.
Ο φίλος μου σε βρίσκει όμορφη.
- Γιατί δεν το λέει ο ίδιος; - Ντρέπεται.
Ρωτάει αν θα χορέψεις μαζί του...
Δε μπορώ... όχι με Γερμανό.
Πες του ευχαριστώ.
Πες του ότι δε θέλω να φανώ αγενής.
- Θέλεις να χορέψουμε; - Όχι, ευχαριστώ.
Μπορούμε να χορέψουμε τώρα;
Είναι τούρκικη.
- Απ'τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. - Να την ανατινάξουμε.
Το εκρηκτικό θα έχει σαπίσει.
Πλέει είκοσι χρόνια.
Μπορούμε να παρουσιάσουμε ένα θέαμα.
Θ'ανατινάξουμε τη βόμβα.
Θα είναι μια απίθανη έκρηξη
κι όταν έρθει η ώρα
να μην πάει κανείς στην παραλία.
Να βλέπετε από εκεί που είστε.
Είσαι ο πιο χαζός άνθρωπος που γνώρισα ποτέ!
Για να κάνεις επίδειξη, λίγο έλλειψε να μας σκοτώσεις!
Βλέπω ότι κουνάς τα χείλη, αλλά δεν ακούω τίποτα.
Θα σου περάσει σε μια-δυο μέρες.
Ο πατέρας σου λέει ότι θα μου περάσει σε μια-δυο μέρες.
Αλήθεια; Έτσι λέει ο μεγάλος γιατρός;
Τι λες;
Πόσο ωραία είναι η ζωή από τότε που ήρθαν οι Ιταλοί;
Μια ζωή περίμενα. Πώς ζούσα πριν έρθετε;
Λες πόσο πολύ σου έλλειψα;
Τόσο που δε μπορώ να κοιμηθώ!
Το βράδυ που χόρευες... ο τρόπος που κουνιόσουν
το γύρισμα του κεφαλιού σου...
Δε χόρταινα να σε βλέπω.
Νομίζεις ότι μπορείς να έρθεις εδώ
και να κάνεις τη ζωή μου άνω κάτω;
Ιώδιο. Επίδεσμοι.
Αυτά έχω μόνο. Δεν μπορώ να σου δώσω μορφίνη.
Και χρειαζόμαστε το κινίνο.
12 χιλιάδες δικοί μας στην Ελλάδα έχουν ελονοσία.
Δε φτάνουν προμήθειες.
Κανείς δεν ξέρει τι γίνεται. Κι εγώ πάω να φάω.
Όταν γνώρισα τη μητέρα της Πελαγίας
ήταν αρραβωνιασμένη με άλλον.
Πήγε να με σκοτώσει.
Έπρεπε να φύγω απ'το νησί, να κρυφτώ για ένα διάστημα.
Η Πελαγία θέλει να γίνει γιατρός.
Θα ήταν καλή, νομίζεις;
Νομίζω ότι θα ήταν πολύ καλή γιατρός.
Κάτι ακόμα.
Η γη αυτή είναι αρχαία.
Μόνο σεισμούς και σφαγές είχαμε, για 2.000 χρόνια.
Σφαγές στη Σάμη, το Φισκάρδο κι αλλού.
Θα υπάρξουν κι άλλες.
Είναι θέμα χρόνου.
Γι'αυτό μην κάνεις σχέδια.
Μετά τον πόλεμο, θα στο αφήσω.
Είσαι πολύ γλυκός.
Οι Σύμμαχοι αποβιβάστηκαν στην Ιταλία.
Θα πάμε σπίτια μας, τότε!
Δεν το πιστεύω. Θέλετε να τελειώσει ο πόλεμος;
Τι συμβαίνει μ'εσάς τους Ιταλούς;
Δεν έχουμε το πλεονέκτημά σας, Γκύντερ.
Δεν πιστεύουμε ότι οι άλλες φυλές είναι κατώτερες από σας.
- Το λέει η επιστήμη. - Σκασίλα μου η επιστήμη!
Η ηθική μετράει.
Ποια ηθική;
Αν δω κάποιον να έχει ανάγκη θα τον θεωρήσω αδερφό μου.
Αυτή είναι η ηθική μου.
Θα το έπαιρνα προσωπικά.
Κι εγώ πήρα προσωπικά τον πόλεμο.
Έχασα τους παππούδες μου στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σ'έναν πόλεμο που ξεκινήσατε εσείς.
Ο αδερφός του πατέρα μου, δύο αδέρφια της μάνας μου.
Εκεί που μεγάλωσα, ήταν δύσκολη η επιβίωση.
Πεινούσαμε συνέχεια. Ξέραμε μόνο την ήττα. Τώρα όμως...
Καμιά φορά είναι καλύτερα να χάνεις
παρά να έχεις τόσο αίμα στα χέρια σου.
Είναι ωραία βραδιά, όλα είναι ήσυχα.
Πρέπει να σκεφτούμε τον έρωτα.
Είναι ωραίο. Τι είναι;
Το "Τραγούδι της Πελαγίας".
Το έγραψα γιατί σ'αγαπώ.
Ας το μάθουν όλοι.
Δε με νοιάζει αν δεν ξαναπαίξω μαντολίνο.
Όταν έπαιζα, ένιωθα τα χέρια μου ξύλινα.
Σαν να ήταν οι νότες πικρές...μπαγιάτικες.
Και τότε κατάλαβα
ότι είναι ανώφελο.
Είναι μάταιο.
Δε μπορώ να εκφράσω αυτό που νιώθω για σένα.
Όταν τον ξαναδείς, πες του ότι έχω το μαντολίνο του.
Το άφησε στην πλατεία.
Άλλοι τέσσερις πήγαν να βρουν τον Μαντρά.
Οι γιοι του Κωνσταντίνου, ο αδερφός του Κώστα...Πώς τον λένε;
Είναι μόλις δεκαπέντε χρόνων!
Πάντα θαύμαζε τον Μαντρά.
Τον αγαπάς;
Είμαστε αρραβωνιασμένοι.
Δε μιλάω για τον Μαντρά.
Όταν ερωτεύεσαι, είναι μια πρόσκαιρη τρέλα.
Σκάει σαν σεισμός και μετά καταλαγιάζει.
Και τότε πρέπει να πάρεις μια απόφαση.
Να καταλάβεις αν οι ρίζες σας μπλέχτηκαν τόσο
που είναι αδιανόητο να χωρίσετε ποτέ.
Γιατί...έτσι είναι η αγάπη.
Δεν είναι λαχάνιασμα. Ούτε ενθουσιασμός.
Δεν είναι ο πόθος να ζευγαρώνεις κάθε στιγμή.
Ούτε να ξαγρυπνάς και να φαντάζεσαι ότι σε φιλάει.
Μην κοκκινίζεις.
Σου λέω κάποιες αλήθειες.
Αυτά είναι έρωτας
που όλοι νομίζουμε ότι νιώθουμε.
Αγάπη είναι ό, τι απομένει
όταν ο έρωτας τελειώνει.
Δεν ακούγεται συναρπαστικό, έτσι;
Αλλά είναι.
Νομίζεις ότι
κάποτε θα νιώθεις έτσι για τον Λοχαγό Κορέλι;
Πρέπει να φερθείς έντιμα
με σεβασμό στον Μαντρά και τη μητέρα του.
Και προσευχήσου για την απελευθέρωση του νησιού
γιατί τότε όλα μπορούν να συμβούν.
Σκεφτόμουν όλη νύχτα τον Μαντρά...
Εμένα και τον Μαντρά...
Πόσο καιρό είμαστε χώρια.
Πότε ήρθες;
Πού είναι η βέρα σου;
Αδυνάτισε το δάχτυλό μου.
Φοβήθηκα μην τη χάσω.
- Πού θα μείνεις; - Θέλω να σου ζητήσω κάτι.
Πρέπει να δούμε τον Ιταλό λοχαγό.
Ζήτησέ του να μας δει. Το συντομότερο.
Συνεχίστηκε ο βομβαρδισμός του Αμβούργου για δεύτερη μέρα
από σχεδόν οχτακόσια βρετανικά αεροσκάφη
αφήνοντας την πόλη με ερείπια.
Στην Ιταλία, η Ρώμη έπεσε στους Συμμάχους
μετά από εβδομάδες μαχών και ανηλεών βομβαρδισμών.
Κομάντος των Συμμάχων παρακολουθούν
τις κατεχόμενες από Ιταλούς και Γερμανούς, χώρες της Μεσογείου.
Ακόμα δεν είναι σαφές πώς θα αντιδράσουν οι Γερμανοί.
Αλλά θα πάρουν τον έλεγχο πολλών στρατηγικών περιοχών.
Ο Χίτλερ προφανώς θα στείλει ενισχύσεις σε Βαλκάνια κι Ελλάδα
καθώς οι Ναζί παλεύουν να στείλουν εφόδια για τη Βόρειο Αφρική.
Γύρισε ο Μαντράς. Θέλει να σε δει.
Όλα τέλειωσαν!
Ο Μουσολίνι έπεσε! Γυρίζουμε πίσω!
Συμφωνήσαμε για την ημερομηνία παράδοσης
των βαρέων όπλων και των πολυβόλων.
Στις 15 Σεπτεμβρίου. Δηλαδή, σε πέντε μέρες.
Γιατί να παραδώσουμε τα όπλα;
Σύμμαχοί μας ήταν.
Γιατί μας υπαγορεύουν όρους;
Έχουμε παραδοθεί.
Ο Μουσολίνι παραδόθηκε στους Συμμάχους, όχι σε Γερμανούς.
Συμφώνησα με τον Συντ/χη Μπάργκε.
Αν παραδώσουμε τα όπλα
εγγυώνται ότι δε θα χρησι- μοποιηθεί βία εναντίον μας;
Εγγυώνται ότι θα μας επιτρα- πεί να φύγουμε με ασφάλεια.
Οι άντρες μου δε γυρίζουν πίσω χωρίς όπλα.
Αν παραδώσεις τα όπλα εν καιρώ πολέμου, τότε δεν είσαι άντρας.
Αν ήσουν Γερμανός
θα ήθελες να σιγουρευτείς ότι
τα όπλα δε θα πάνε στους Συμμά- χους ή τους Έλληνες αντάρτες.
Κι ότι δε θα στραφούν εναντίον σου.
Θ'ανυπομονείς να γυρίσεις πίσω.
Κάποιοι θα σε περιμένουν, σίγουρα.
Οικογένεια, μητέρα, γυναίκα...
Φιλενάδα...
- Με ήθελες; - Χρειαζόμαστε όπλα.
Πολυβόλα, σφαίρες, νάρκες, ό, τι μπορείς.
Πώς να σας δώσω όπλα; Ξέρεις ότι δεν μπορώ να το κάνω αυτό.
Παραδοθήκατε. Δεν τα χρειάζεστε.
Εμείς υπερασπιζόμαστε μια πατρίδα.
Υπάρχουν πολλοί Γερμανοί στην ηπειρωτική χώρα.
Η 117η Μεραρχία είναι στον Ισθμό της Κορίνθου.
Η 104η έρχεται από Γιουγκοσλαβία.
- Τότε δε γίνεται αντίσταση. - Εκτός αν δράσουμε τώρα.
Ξέρεις ότι στη Λευκάδα
όλοι οι Ιταλοί στάλθηκαν σε στρατόπεδα, στον βορρά;
Γύρισαν πίσω, ακούσαμε.
Τα τρένα άλλαξαν πορεία στην Αλβανία.
Σ'αυτόν τον πόλεμο
δεν ξέρεις ποιον να εμπιστευτείς.
Σίγουρα πάντως, όχι τους Γερμανούς.
Χτες ονειρεύτηκα ότι ήμουν στην Πιάτσα Ναβόνα
κι έτρωγα πικάντικη σούπα με μύδια
και μετά ταλιαρίνι με μανιτάρια και αγκινάρες.
Ο Συντ/ρχης Μπάργκε ζήτησε ν'αποσυρθεί
η μονάδα σας απ'την Αντίσαμο.
Αν ήθελαν να φέρουν ενισχύσεις
από εκεί θα τις έφερναν.
Είναι διαταγή;
Δε θες να γυρίσεις πίσω;
Θα μας αφήσεις να περάσουμε;
Έχω διαταγή να επιβλέψω την παράδοση των όπλων σας.
Η προθεσμία λήγει αύριο το μεσημέρι.
Διαταγή απ'τον Συντ/χη Μπάργκε.
Μου ζήτησε να σας βεβαιώσω ότι αν παραδώσετε τα όπλα
θα περάσετε με ασφάλεια.
Όπως η φρουρά της Λευκάδας;
Μα αυτοί παρέδωσαν τα όπλα. Γύρισαν πίσω.
Θ'ανυπομονείς να ξαναδείς την Ιταλία.
Μπορούμε να κρατήσουμε επαφή;
Μετά τον πόλεμο, φυσικά.
Θα πάρεις το όπλο μου όταν καπνίσω το τσιγάρο μου.
Πάρ'τα χέρια σου από πάνω μου...
Καταλαβαίνω. Κι εγώ θα είχα απορίες στη θέση σου.
Θα ερευνήσουμε το συμβάν...
Θα σου πω εγώ! Τέσσερις άντρες μου είναι νεκροί!
- Θα δράσουμε αναλόγως. - Τι θα πει αυτό;
Μπορώ να γράψω στις οικογένειές τους
ότι οι φονιάδες τους θα παραδοθούν στην δικαιοσύνη;
Μας αναγκάσατε να παραδώσουμε τα όπλα! Τα κατασχέσατε!
Σύμμαχοι είμαστε, υποτίθεται.
Θέλουμε εγγυήσεις.
Η διαταγή για αφοπλισμό δεν ήρθε απ'το αρχηγείο μου.
Συμφωνήσαμε να παραδώσουμε τα όπλα ως αύριο το μεσημέρι.
Να βεβαιώσετε ότι κανείς άλλος
δε θα εξαναγκαστεί σε αφο- πλισμό πριν την προθεσμία.
Αύριο το μεσημέρι, εγγυώμαι ότι θα αρχίσει η επιστροφή σας.
Δεν είναι δικός μας πόλεμος.
Είναι ανάμεσα σε Έλληνες και Γερμανούς.
Προτιμάς να τους αφήσουμε μόνους;
Το 4ο Σύνταγμα κρατάει την Αντίσαμο.
Το 5ο στην Άσσο και το 8ο και το 9ο στο Αργοστόλι.
Τα όπλα στις θέσεις τους με το πρώτο φως της μέρας.
- Μπορούμε να τους νικήσουμε. - Κι αν στείλουν αεροπλάνα;
Μην πας στο Αργοστόλι και την Αντίσαμο.
Θέλω να σ'εμποδίσω να φύγεις.
Κράτα πάντα πιστόλι. Υποσχέσου το.
- Γύρνα σε μένα. - Υποσχέσου.
Όταν τελειώσουν όλα, θα γυρίσεις σε μένα.
Ξέρω πώς νιώθεις.
Αν πεθάνει, νομίζεις πως θα τελειώσει ο κόσμος.
Θα τον προσέχω.
Μείνε εδώ. Είναι επικίνδυνο.
- Τι κάνετε; - Είναι προδότρα και πόρνη!
Βοήθησέ με!
Εχθρός στα εκατό μέτρα. Έρχονται τεθωρακισμένα.
Εμπρός, κουνήσου.
Σκότωσέ με.
Είναι ζωντανός.
Ήταν ζωντανός όταν τον βρήκα.
Κομμάτια στολής στην πληγή. Θραύσματα πλευρών.
- Κάν'το! - Δεν είμαι χειρουργός.
Δεν έχω πενικιλλίνη, ούτε αποστειρωμένο νερό, ούτε ορρό.
Σε παρακαλώ, πατέρα, κάν'το!
Τέσσερα πλευρά του έχουν σπάσει.
Αντόνιο, μην κουνιέσαι.
Αν κουνηθείς, θα έχεις αιμορραγία μέχρι θανάτου.
Πρέπει να μείνεις ακίνητος.
Ήσουν κάτω απ'το σώμα του Κάρλο.
Αν δεν ήταν αυτός
δε θα ζούσες τώρα.
Πώς ήρθα εδώ;
Σε βρήκε ο Μαντράς.
Προσπάθησε να πιεις κάτι.
Τι θέλεις να φας;
Δεν έχεις και πολλές επιλογές.
Μα αν είχες...
Χρειαζόμασταν κάτι
ατσάλι, σύρμα, να δέσουμε τα κόκαλα.
Θα πρέπει ν'αφαιρεθούν κάποια στιγμή στο μέλλον.
Κάπου θα βρω άλλες χορδές.
Μπορώ να ρωτήσω.
- Τι κάνεις; - Αν με βρουν, θα πεθάνετε.
- Θα σε σκοτώσουν, αν φύγεις. - Δεν έχω θέση εδώ, Πελαγία!
Ποτέ δεν είχα!
Κοίτα τι έγινε, από τότε που ήρθα!
Σ'αγαπώ.
Δεν είχα δικαίωμα να σε κάνω να με αγαπήσεις, αφού δεν ήσουν δική μου.
Πήγαινε στο σπίτι του γιατρού!
Ο Δημήτρης θα σε πάει με τη βάρκα σ'ένα καράβι, έξω.
Θα είσαι στην πατρίδα σου αύριο το βράδυ.
Πρέπει να φύγουμε.
Έπρεπε να σε δω για τελευταία φορά.
Πρέπει να φύγουμε!
Μην πεις τίποτα.
Κοίταξέ με.
Πρέπει να φύγουμε!
Φύγε!
Γιατί τον έσωσες;
Γιατί δεν τον άφησες να πεθάνει;
Ήθελα να μ'αγαπήσεις ξανά.
Στην Αλβανία, τους έβαζα να μου τα διαβάζουν όλα.
"Μαντρά, σ'αγαπώ. Μαντρά, σε θέλω."
"Πότε θα γυρίσεις;."
Και μια μέρα, ένα αλλιώτικο γράμμα.
"Δε μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματά μου."
Σαν να περιμένω εκατό χρόνια να μάθω νέα σου.
Σαν να περιμένω εκατό χρόνια να γυρίσεις.
Κάποτε πίστευα ότι η καρδιά μου ξεχείλιζε από αγάπη...
Μα τώρα νιώθω μόνο κενό.
Και νομίζω ότι τόσο καιρό ήταν ψέμα
"ότι ποτέ δε σ'αγάπησα."
Λυπάμαι.
Ο πόλεμος που νομίζαμε ότι δε θα τελειώσει...Τέλειωσε!
Και το νησί που νομίζαμε ότι χάσαμε για πάντα
είναι πάλι δικό μας!
Στο σπίτι του γιατρού είμαστε τρεις πια.
Ο γιατρός
η κόρη του, που εκπαιδεύεται για γιατρός
κι η Λεμονιά.
Είναι για σένα... Απ'την Ιταλία.
Τι είναι;
Ένας δίσκος.
Ας βάλουμε φαγητό. Αυτό πρέπει να κάνουμε.
Αντόνιο, δεν ξέρω αν θα λάβεις αυτό το γράμμα
ούτε αν είσαι ζωντανός.
Ίσως κάποιος άλλος έστειλε τον δίσκο
και γι'αυτό δε βρήκαμε σημείωμα.
Θα ήθελα να πω ότι η Πελαγία είναι ευτυχισμένη.
Αλλά είναι γεμάτη δάκρυα που δεν τρέχουν
και λύπη που δε γιατρεύεται.
Κατηγορεί τον εαυτό της για όσα υποφέραμε.
Μπορεί κι εσύ το ίδιο.
Ξέρεις ότι δεν είμαι θρήσκος
αλλά πιστεύω αυτό:
Αν υπάρχει πληγή, πρέπει να τη θεραπεύουμε.
Αν υπάρχει κάποιος που μπορούμε να γιατρέψουμε
πρέπει να ψάξουμε να τον βρούμε.
Αν οι θεοί αποφάσισαν ότι πρέπει να επιζήσουμε
θα υπάρχει κάποιος λόγος.
Πού είναι το θαύμα σου σήμερα;
Τι λες γι'αυτό;
Ξύπνα! Φέρε ξύλα!
Φτιάξε τη στέγη. Βάψε το σπίτι. Με τρελαίνει!
Όταν ήμουν κουφός, δεν άκουγα τη γκρίνια της.
Γιατρέ, σε ικετεύω, βοήθησέ με!
Βάλε πάλι το μπιζέλι στ'αφτί μου!
Γύρευα τη Λεμονιά.
Είναι πιο κάτω.
Πήγα στο σπίτι.
Δεν υπάρχει πια.
Χτίζουμε καινούργιο.
Ο πατέρας σου έγραψε ότι έλαβες τον δίσκο.
Είναι κιθάρα. Είναι διαφορετική.
Προσπάθησα να ζήσω χωρίς εσένα.
Προσπάθησα να πιστέψω ότι μπορώ να ζήσω χωρίς εσένα.
Η πληγή επουλώθηκε καλά.
Αγαπάς τη γυναίκα σου, Σταμάτη;
Αν την αγαπάς
να είσαι καλός μαζί της.
Φέρνε ξύλα πριν στο ζητήσει.
Αν κρυώνει, βάζε ένα σάλι στους ώμους της.
Φέρνε της ένα λουλούδι κάθε φορά που γυρνάς απ'το κτήμα.
Δε θα μου ξαναβάλεις το μπιζέλι;
Θα ήταν ενάντια στον όρκο του Ιπποκράτη.