Μετάφραση: gianni zym Επιμέλεια: oreos
Με έχουν ρωτήσει εάν
στα επόμενα χρόνια, θα καταστεί δυνατό
να σκοτωθούν 40 εκατομμύρια Αμερικανοί
με τη χρήση ατομικών βομβών σε μια μόνο νύχτα.
Φοβάμαι, ότι η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι ναι.
Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ ήταν ο πατέρας της ατομικής βόμβας.
Ήταν ένα πολύπλοκο κουβάρι αντιφάσεων.
Είναι όπλα επιθετικότητας,
έκπληξης και τρόμου.
Ο Οπενχάιμερ ήθελε να χρησιμοποιηθεί η βόμβα.
Πως αλλιώς θα μάθαινε ο κόσμος τι ήταν ακριβώς;
Δρ Οπενχάιμερ,
δημιουργούμε κάτι που μπορεί να μην μπορούμε να το ελέγξουμε;
Σε έναν κόσμο με ατομικά όπλα, οι πόλεμοι θα σταματήσουν εντελώς.
Μια μέρα απομένει για τη δοκιμή
της πρώτης ατομικής συσκευής στον κόσμο.
Αυτός ο καλλιεργημένος και μη βίαιος άνθρωπος,
ήταν υπεύθυνος για τη δημιουργία
του πιο βίαιου όπλου στην ανθρώπινη ιστορία.
Αφιέρωσε το υπόλοιπο της ζωής του προσπαθώντας να ελέγξει
το τέρας που είχε ελευθερώσει.
Αν γίνει άλλος παγκόσμιος πόλεμος,
αυτός ο πολιτισμός μπορεί να καταστραφεί.
Έγινε ανεπιθύμητος.
Είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι έχουν
ήδη ανακαλύψει μια μέθοδο καταστροφής της ανθρωπότητας;
Και τελικά τον κατέστρεψε.
"Τώρα έγινα ο Θάνατος,
ο Kαταστροφέας των Kόσμων."
Έχουμε φτιάξει κάτι που σύμφωνα με όλα τα πρότυπα
του κόσμου στον οποίο μεγαλώσαμε, είναι κάτι κακό.
TO TEΛΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ & ΑΤΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ
ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ ΛΟΣ ΑΛΑΜΟΣ, ΝΕΟ ΜΕΞΙΚΟ
Όταν ήμουν 15 χρονών,
είχα την ευκαιρία να μιλήσω μόνη στον Οπενχάιμερ.
Ήταν σε ένα κοκτέιλ πάρτι.
Σέρβιρα ορεκτικά...
...και βρήκα τον Οπενχάιμερ να στέκεται μόνος.
Είπα: "Νομίζω ότι είσαι κάποιο είδος αγίου".
Και έμεινε πολύ έκπληκτος.
Και είπε, "Γιατί μου το λες αυτό;"
Και είπα: "Επειδή άρχισες να αμφιβάλλεις".
Γύρισε πήρε το καπέλο του
και βγήκε από την πόρτα.
Προφανώς τον εξέπληξα με τρόπο
που δεν είχα φανταστεί ποτέ.
Οπενχάιμερ για τον Κρονκάιτ, πάρε ένα.
Δρ Οπενχάιμερ,
παρά το αναπόφευκτο της απόφασης
που μας δείχνει η ιστορία,
φαίνεται να υποφέρετε ακόμα, μπορώ να πω,
από μια ένοχη συνείδηση ​​γι' αυτό.
Είναι αλήθεια, κύριε;
Νομίζω, ότι όταν παίζεις
σημαντικό ρόλο στην πρόκληση του θανάτου
πάνω από εκατό χιλιάδων ατόμων...
...φυσικά,
δεν το σκέφτεσαι ήρεμα.
Όταν κοιτάς την ιστορία του Οπενχάιμερ,
είναι πολύ δύσκολο να βρεις κάποιον άλλον στην ιστορία
που να αντιμετώπισε μια τόσο περίπλοκη κατάσταση
με κάθε είδους απίθανες ερωτήσεις
και πολύ λίγες απαντήσεις.
Ο καθένας έχει τη δική του άποψη
για το τι είναι ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ.
Θέλω να πω, το γεγονός είναι, ότι εφηύρε ένα όπλο
που μπορεί να καταστρέψει την ανθρώπινη ζωή στη Γη.
Μην ξεχνάτε ότι αυτό το όπλο,
που έχει την ικανότητα να βάλει τέλος στον πολιτισμό,
αναπτύχθηκε σαν ένα μέσο για να σώσει τον δυτικό πολιτισμό.
ΑΣ ΠΑΜΕ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΝΕΑ
Στη δεκαετία του 1930, εκατομμύρια Αμερικανοί
παρακολουθούσαν τις ειδήσεις που έβγαιναν από την Ευρώπη
στα τοπικά τους θέατρα, παρακολουθώντας ειδήσεις.
Και ο Οπενχάιμερ τρομοκρατήθηκε
από την άνοδο του Χίτλερ.
Η αίσθηση της Εβραϊκής του ταυτότητας τον έκανε αμέσως
και σε μεγάλο βαθμό να συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο του φασισμού.
Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος το 1939
ήταν καθηγητής στο Μπέρκλεϋ.
Και την ίδια χρονιά,
ένας από τους μαθητές του έρχεται βιαστικά στο γραφείο του
για να μεταφέρει την είδηση ​​ότι ανακαλύφθηκε η σχάση.
Μόλις ήρθε η είδηση ​​ από τη Γερμανία
ότι το άτομο ουρανίου που βομβαρδίστηκε από νετρόνια,
χωρίζεται σε δύο μέρη.
Αρχικά, ο Οπενχάιμερ δεν μπορεί να το πιστέψει.
Τρέχει στον πίνακα και κάνει μερικά μαθηματικά
και κατάφερε να καταλάβει,
ότι μπορείς να χρησιμοποιήσεις τη σχάση για την παραγωγή ενέργειας.
Ο Αϊνστάιν έδειξε ρητά
ότι αν μπορείς να μετατρέψεις την ύλη σε καθαρή ενέργεια,
η ποσότητα της ενέργειας είναι εξαιρετική.
Είναι η ταχύτητα του φωτός στο τετράγωνο, για να γίνει σαφές.
Αντιλαμβάνονται ότι από μια πολύ μικρή ποσότητα ύλης,
θα μπορούσες να πάρεις ενέργεια για να κινείς πλοία και αεροπλάνα...
και τα τρένα, οτιδήποτε θέλει ηλεκτρισμό.
Και πολύ σύντομα συνειδητοποιούν επίσης
ότι μπορεί να είναι δυνατό να γίνει
ένα όπλο ανείπωτης καταστροφής.
Ανησυχήσαμε πάρα πολύ.
Εξάλλου, η ανακάλυψη της σχάσης έγινε στη ναζιστική Γερμανία.
Η ναζιστική Γερμανία
θα μπορούσε ενδεχομένως να κατασκευάσει μια πυρηνική βόμβα.
Αυτή ήταν η ανησυχία. Και ήταν πολύ χειροπιαστό.
Ήταν πολύ αληθινό.
7 Δεκεμβρίου 1941,
μια ημερομηνία ντροπής.
Συμβαίνει το Περλ Χάρμπορ.
Δηλώνω...
...ότι αυτή η μορφή προδοσίας
δεν θα μας βάλει ποτέ ξανά σε κίνδυνο.
Τώρα οι Ηνωμένες Πολιτείες
είναι ενεργοί μαχητές στον πόλεμο.
Η ιδέα σε αυτό το σημείο είναι ότι
πρέπει να το κάνουμε αυτό το συντομότερο δυνατό,
γιατί θα μπορούσαμε να ξυπνήσουμε αύριο
και ο Χίτλερ θα μπορούσε να έχει αυτό το πυρηνικό μονοπώλιο,
που όλοι θέλουμε να αποφύγουμε.
Έτσι, χρειαζόμαστε ένα μέρος όπου μπορούμε να σχεδιάσουμε, να κατασκευάσουμε,
να δοκιμάσουμε και να βοηθήσουμε στην παράδοση πυρηνικών όπλων.
Ωστόσο, ακόμη και πριν επιλέξουμε το μέρος,
πρέπει να βρούμε κάποιον που μπορεί να διευθύνει αυτήν την εγκατάσταση.
Και ουσιαστικά κανείς δεν περίμενε ότι ο Οπενχάιμερ
θα διορίζονταν διευθυντής του εργαστηρίου σχεδιασμού όπλων.
Ήταν ο τύπος με αυτή την αιθέρια προσωπικότητα.
Δεν είχε ιστορικό με μεγάλα επιτεύγματα.
Ένας από τους επιστήμονες που γνώριζαν τον Οπενχάιμερ είπε:
"Αυτός δεν μπορεί να διευθύνει ούτε ένα περίπτερο για χοτ ντογκ."
Οι φίλοι του Οπενχάιμερ ένιωθαν,
ότι ήταν ένας διχασμένος άνθρωπος που δεν ήταν σίγουρος για την ταυτότητά του.
Είπε κάποια στιγμή, "Από τις πρώτες μου μέρες,
"Δεν έκανα ποτέ τίποτα
"ούτε σκέφτηκα τίποτα ούτε γνώριζα κάποιον
και δεν σιχαινόμουν τον εαυτό μου".
Ο Οπενχάιμερ γεννήθηκε το 1904
σε μια εποχή μεγάλων επιστημονικών δυνατοτήτων.
Οι δύο πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα,
ήταν περίοδοι απίστευτης πνευματικής τόλμης.
Ο ηλεκτρισμός, τα αυτοκίνητα, οι πτήσεις...
άλλαζαν όλα την καθημερινή ζωή.
Και τότε είχες απίστευτες προόδους στην επιστήμη,
και φαίνονταν ότι
σχεδόν τα πάντα μπορούσαν να επιτευχθούν.
Η ιστορία του Ρόμπερτ Οπενχάιμερ
είναι πραγματικά η ιστορία της Αμερικής των μεταναστών.
Ο πατέρας του έρχεται από τη Γερμανία,
πιάνει δουλειά στη βιομηχανία ενδυμάτων
και βγάζει ένα τεράστιο χρηματικό ποσό,
καταλήγει στο Upper West Side στο δρόμο Riverside Drive.
Και έχει έναν Πικάσο και τρεις Βαν Γκογκ.
Η μητέρα του ήταν καλλιτέχνης με σπουδές στο Παρίσι
που εξέθεσε τη δουλειά της σε διάφορες γκαλερί στο Μανχάταν.
Αυτή ήταν νευρικός άνθρωπος.
Πραγματικά δεν άφηνε αυτό το αγοράκι να βγει έξω.
Και ήταν πολύ προστατευμένος
και εξαιρετικά δύστροπος κοινωνικά.
Όταν τελικά πήγε στην κατασκήνωση ένα καλοκαίρι, ήταν τόσο αγενής
με τα άλλα παιδιά, που τον χτύπησαν.
Αργότερα είπε ότι τον έβαλαν στο παγοδρόμιο όλη τη νύχτα γυμνό
και τον έβαψαν πράσινο,
συμπεριλαμβανομένων των γεννητικών του οργάνων.
Παραδόξως, ο Οπενχάιμερ δεν διαμαρτυρήθηκε.
Απλώς υπέμεινε στωικά την τιμωρία του.
Ήταν μια πολύ περίεργη αντίδραση
για ένα νεαρό αγόρι σε αυτή την ηλικία.
Φανταστείτε αυτό το ευαίσθητο αγόρι, αυτό το πολύ έξυπνο αγόρι,
αλλά που δεν έχει ιδέα πως να σχετιστεί με τους άλλους ανθρώπους.
Σίγουρα όχι με παιδιά της ηλικίας του.
Δεν είχε εμπειρία.
Η πραγματική βασική ψυχολογική στιγμή
για τον Oppenheimer φαίνεται να έγινε όταν ήταν στο κολέγιο.
Πηγαίνει να σπουδάσει φυσική στο Κέιμπριτζ,
και δεν τα πάει πολύ καλά.
Καταλήγει σε ένα εργαστήριο
που ασχολείται με την πειραματική φυσική,
και δεν είναι καλός σε αυτό.
Δεν ξέρει πραγματικά πως να κάνει ένα πείραμα με τα χέρια του.
Και παθαίνει αυτή την κρίση εμπιστοσύνης.
Αυτό ήρθε στο κεφάλι του όταν έπαθε ένα...
αυτό που νομίζω ότι μπορεί να περιγραφεί,
μόνο ως νευρικός κλονισμός.
Ένας από τους φίλους του έπεσε πάνω του σε μια άδεια τάξη
όπου ο Οπενχάιμερ στεκόταν στον μαυροπίνακα.
Μουρμουρίζοντας στον εαυτό του ξανά και ξανά,
"Η ουσία είναι, η ουσία είναι, η ουσία είναι."
Και δεν μπόρεσε ποτέ να τελειώσει την πρόταση.
Και μετά ένας άλλος φίλος του
πήγε στο θάλαμο που κοιμόνταν και άκουσε βογγυτό μέσα
και άνοιξε την πόρτα...
και ήταν ο Οπενχάιμερ σε εμβρυϊκή στάση,
κυλώντας πέρα ​​δώθε, βογγώντας.
Κόντεψε κυριολεκτικά
να αυτοκτονήσει εκείνη τη στιγμή.
Αποτέλεσμα αυτού ήταν να δει έναν ψυχίατρο...
και ο ψυχίατρος είπε,
ότι, κατά κάποιο τρόπο, ζει στον δικό του κόσμο.
Είχε μια κρίση ταυτότητας,
κάτι για το οποίο είμαστε πιο ξεκάθαροι τώρα, παρά τότε.
Οι γονείς του τον πήραν στο Παρίσι,
όπου είδε έναν άλλο ψυχολόγο,
και με πολύ Γαλλικό τρόπο,
για θεραπεία του πρότεινε μια αρτίστα γυναίκα και κόκκινο κρασί.
Λοιπόν...
Δεν ξέρουμε αν συνέβη αυτό.
Ήταν πάντα ο κορυφαίος της κατηγορίας,
ο πιο έξυπνος άνθρωπος,
θαυμάζονταν για την πνευματική του ικανότητα...
από όλους τους συμμαθητές του.
Και ξαφνικά, ήταν ένας ανίκανος.
Και απλά δεν μπορούσε να το αντιμετωπίσει εκείνη τη στιγμή.
Και αυτό που τον έβγαλε από αυτό
ήταν η ανακάλυψη της Θεωρητικής Φυσικής, της Κβαντικής Φυσικής.
Εκείνη την εποχή, ήταν κάπως η χρυσή εποχή της Φυσικής.
Είναι μια πολύ συναρπαστική στιγμή να είσαι θεωρητικός.
Και αν είσαι νέος και γρήγορος και πρόθυμος να σκεφτείς
περίεργες ιδέες που κανείς άλλος δεν είχε σκεφτεί ποτέ,
μπορείς ενδεχομένως να σημειώσεις τεράστια πρόοδο
και ένα όνομα για τον εαυτό σου.
Έτσι, όταν ο Οπενχάιμερ αποφάσισε να μετακομίσει
στο Γκέτινγκεν στη Γερμανία για να σπουδάσει
με τον Max Born, έναν Θεωρητικό Φυσικό,
πέτυχε.
Συναντά μερικούς από τους κορυφαίους φυσικούς
στη Γερμανία εκείνη την εποχή...
τον Χάιζενμπεργκ, ο οποίος, κατά ειρωνικό τρόπο,
θα ηγούνταν του γερμανικού προγράμματος ατομικής βόμβας.
Όσο είναι εκεί,
επινοεί κατά κάποιον τρόπο αυτήν την προσωπικότητα του Oppie.
Εδώ παίρνει το όνομα.
Τον αποκαλούν Opje, και αυτό μετατρέπεται σε Oppie.
Και ο Oppie δεν είναι ένας ανασφαλής νεαρός Αμερικανός
που δεν ξέρει πραγματικά τι θέλει να κάνει.
Ο Oppie είναι ο λαμπρός τύπος
που είναι πάντα πέντε βήματα μπροστά από όλους τους άλλους
και μπορεί να κρατήσει τα πάντα στο κεφάλι του.
Ο Oppie είναι μια ιδιοφυΐα που είναι πολύ εκκεντρική και ενδιαφέρουσα
και έχει μια πραγματικά κομψή φιγούρα και καπνίζει ασταμάτητα.
Και βλέπετε αυτές τις φωτογραφίες του από τη δεκαετία του '20.
Είναι πολύ Bob Dylan.
Είχε τα μάτια ενός προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης...
μέσα σε αυτό το αδύναμο σώμα,
και κάπως στριμώχτηκε με την αστεία μικρή του
ρεπούμπλικα από πάνω.
Ο Oppie λοιπόν χτίζει
όλα όσα θα ήθελε να είναι.
Και αυτή η διασκέδαση είναι εξαιρετικά επιτυχημένη.
Όταν ο καρκινικός ναζισμός αναπτύχθηκε,
εξαπλώθηκε ακόμα πιο μακριά, οι λαοί της Ευρώπης...
και ο κόσμος μπήκαν στη νέα εποχή.
Αναμφίβολα το πρώτο κίνητρο για τους επιστήμονες
ήταν να χτυπήσουν τους Γερμανούς στη βόμβα.
Η προοπτική της κρεμάλας είναι το μόνο που μπορεί
να κάνει το μυαλό να συγκεντρωθεί.
Και η απειλή θανάτου του πολιτισμού όπως τον ήξεραν,
ήταν τόσο μεγάλη που παρέσυρε κάθε ηθική ή έντιμη αμφιβολία
που μπορεί να είχαν.
Τελικά, όποιος πάρει πρώτος τη βόμβα
δεν θα κερδίσει απλώς τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
αλλά θα διοικήσει ολόκληρο τον κόσμο.
Tο καλοκαίρι του 1942,
ο έλεγχος του έργου της ατομικής βόμβας περνά στα χέρια του Στρατού,
με την κωδική ονομασία Manhattan Engineering District.
Το Manhattan Project ήταν
μια τεράστια εθνική προσπάθεια.
Και για να σχεδιάσουν τη βιομηχανική κλίμακα
της επιχείρησης, επέλεξαν ένα δυναμικό, εύσωμο,
με ύψος 1,90
στρατηγό 110 κιλών
ονόματι Λέσλι Ρίτσαρντ Γκρόουβς.
Μισούσε το Λέσλι. Προτίμησε το Ντικ.
Ο στρατηγός Γκρόουβς είχε ένα πρόβλημα.
Του ανέθεσαν να προσλάβει τους ανθρώπους
που θα κατασκεύαζαν την ατομική βόμβα.
Όμως ήξερε ότι μιλάμε για τους ανθρώπους που
είναι οι καλύτεροι επιστήμονες στον κόσμο.
Ήταν πριμαντόνες.
Και τώρα πρέπει να έχεις κάποιον που θα πάρει
το μαστίγιο.
Πρέπει να έχεις κάποιον
που καταλαβαίνει τη Φυσική, να έχει φήμη,
έτσι ώστε να σε ακολουθήσουν αυτές οι πριμαντόνες.
Ο Οπενχάιμερ και ο στρατηγός Γκρόουβς παρουσιάστηκαν
το φθινόπωρο του 1942.
Και οι δύο είναι τόσο
διαφορετικοί όσο μπορείτε να φανταστείτε.
Αλλά ο στρατηγός Γκρόουβς είδε κάτι σε αυτόν,
που προφανώς δεν είδε κανένας άλλος.
Όταν συναντάς τον Οπενχάιμερ,
αμέσως εντυπωσιάζεσαι.
Δεν μπορείς να μη το κάνεις.
Δεν υπήρχε καλύτερος άνθρωπος.
Επέλεξε τον Οπενχάιμερ, παρά τις συμβουλές
των περισσότερων από αυτούς τους ηγέτες που είχε γύρω του
στην επιστημονική κοινότητα.
Ο Οπενχάιμερ δεν είχε ηγηθεί ποτέ σε καμία μεγάλη επιχείρηση.
Αλλά ο Οπενχάιμερ ήταν πολύ καλός στο να εξηγεί τα πράγματα.
Ήταν εξαιρετικά γοητευτικός
και είχε την ικανότητα
να κρατάει πολλά πράγματα στο κεφάλι του ταυτόχρονα
και να ξέρει πως να ταιριάζουν μεταξύ τους.
Και αυτό προφανώς αναγνώρισε
σε αυτόν ο στρατηγός Γκρόουβς.
Για λόγους ασφαλείας, αυτό το
έργο πρέπει να γίνει μακριά από τα πάντα.
Έτσι ο Γκρόουβς λέει στον Οπενχάιμερ να βρει
να βρει ένα μέρος, όπου αυτό θα λειτουργούσε πραγματικά.
Και ο Οπενχάιμερ προτείνει
την έρημο του Νέου Μεξικού.
Έτσι, πηγαίνουν για να εξερευνήσουν έναν τόπο.
Λέγονταν Λος Άλαμος.
Ο Οπενχάιμερ ήξερε καλά την περιοχή.
Είχε περάσει πολύ καιρό εδώ.
Όταν έφυγε από τη Νέα Υόρκη ως νέος
και πήγε στο Νέο Μεξικό...
...αυτό ήταν ένα...σίγουρα ένα πραγματικά σημαντικό μέρος της ζωής του.
Πηγαίνοντας στο Νέο Μεξικό γνώρισε καουμπόηδες
και έκανε ιππασία.
Σίγουρα το αγάπησε. Αγάπησε κάθε κομμάτι του.
Κάποτε είπε ότι φιλοδοξία του ήταν να συνδυάσει
τους δύο έρωτες της ζωής του,
τη Φυσική και το Νέο Μεξικό.
Και φυσικά, έκανε ακριβώς αυτό.
Τώρα, η κυβέρνηση εμφανίζεται
με μπουλντόζες, αρχιτέκτονες
εργάτες και τεχνίτες να χτίσουν
μια νέα κοινότητα και εργαστήριο
εκεί όπου ουσιαστικά δεν υπήρχε πριν.
Ξεκινούν από το μηδέν.
Και πάρα πολλά από αυτά που έκαναν ήταν άγνωστα
και όχι δοκιμασμένα εκείνη την εποχή.
Στην πραγματικότητα δεν ήξεραν
ότι θα μπορούσαν να το πετύχουν αυτό.
Όλα αυτά ήταν θεωρητικά.
Ήξεραν ότι έπρεπε να πάρουν τους καλύτερους επιστήμονες
αν επρόκειτο να φτιάξουν αυτό το όπλο πριν το κάνουν οι Ναζί.
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν καταφεύγει
στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ηγείται μιας πρωτοπορίας προσφύγων επιστημόνων,
απογυμνώνοντας ουσιαστικά τα γερμανικά πανεπιστήμια
από τα καλύτερα μυαλά τους.
Όλη η αναταραχή στην Ευρώπη είχε εκδιώξει
έναν τεράστιο αριθμό πραγματικά κορυφαίων Φυσικών.
Ενρίκο Φέρμι.
Χανς Μπέτε.
Έντουαρντ Τέλερ, που θα γινόταν διάσημος για την
ανάπτυξη της βόμβας υδρογόνου.
Κάποιος μπορεί να ψάξει τις λίστες και να βρει όλο
και περισσότερους από αυτούς τους καταπληκτικούς ανθρώπους.
Ο Οπενχάιμερ ήταν διάσημος
για την πνευματική του απήχηση.
Μπορούσε να γυρίσει τη χώρα
και να επιδεικνύει την εξυπνάδα του στους ανθρώπους,
και να το απολαύσουν.
Θα έλεγε,
"Δυστυχώς δεν μπορώ να σας πω τι κάνουμε,
"αλλά μπορώ να σας πω ότι αν τα καταφέρουμε,
"είναι πιθανό να τελειώσει αυτός ο πόλεμος
και μπορεί να τελειώσει κάθε πόλεμος."
Με ρώτησε ο Οπενχάιμερ
αν θα τον συνόδευα στο Λος Άλαμος.
Και του είπα, ότι θα χαιρόμουν πολύ.
Όπως οι περισσότεροι φοιτητές του,
λίγο πολύ θα τον ακολουθούσα ως τα πέρατα της Γης.
Αν είχες την επιλογή να πολεμήσεις τους Ναζί
πηγαίνοντας σε αυτή την εξωτική βουνοκορφή
και κάνοντας τη μεγαλύτερη Φυσική στην ιστορία,
τι θα έκανες;
Θα ήμουν στο επόμενο τρένο.
Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι σκέφτηκαν
τόσο πολύ για τις συνέπειες.
Μπορούμε να τους κατηγορήσουμε;
Όλοι γνωρίζαμε το γεγονός ότι,
με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, επεμβαίναμε
ρητά και ωμά στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας.
Όταν ιδρύθηκε το εργαστήριο,
ο Οπενχάιμερ ήταν ένας οικογενειάρχης.
Ήταν παντρεμένος. Είχε ένα αγοράκι.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως διευθυντής στο εργαστήριο,
απέκτησε και ένα κοριτσάκι.
Το καλοκαίρι του 1939,
ήταν σε ένα κοκτέιλ πάρτι στο Μπέρκλεϋ,
και μια νεαρή γυναίκα ονόματι Κίτι Πούνινγκ τον είχε κατασκοπεύσει
από την άλλη άκρη του κήπου και τράβηξε αμέσως το ενδιαφέρον της.
Ήταν η παθιασμένη έκρηξη μιας νεαρής γυναίκας.
Ερωτεύτηκαν και το 1940
ήταν έγκυος.
Nα ζήσουν ευτυχισμένοι για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Και προσέξτε ότι δεν είπα "ευτυχώς".
Είναι αφοσιωμένοι ο ένας στον άλλον.
Αλλά είναι ένας δύσκολος γάμος, λόγω
της πολυπλοκότητας της ζωής του Ρόμπερτ, των προσωπικοτήτων τους,
του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν.
Αυτή ήταν ακαδημαϊκός,
βιολόγος και βοτανολόγος,
και τελικά, όλα αυτά μπήκαν στην άκρη
τα χρόνια στο Λος Άλαμος.
Νομίζω ότι ήταν πολύ απογοητευμένη
μπαίνοντας στη θέση
της μάνας και της συζύγου και τίποτα άλλο.
Δεν πέτυχε στο Λος Άλαμος.
Ήταν μια μοναχική και σκληρή ύπαρξη.
Και κάπως έτσι χάθηκε μέσα στο ποτό.
Ο Οπενχάιμερ ήταν διάσημος για τα κοκτέιλ του τζιν-μαρτίνι.
Έπεισε τους επιστήμονές του να εργαστούν πολύ σκληρά κατά
τη διάρκεια της εβδομάδας και να κάνουν σκληρά πάρτι τα Σαββατοκύριακα.
Όλοι είχαν πεινάσει το πρωί της Κυριακής,
αλλά δούλεψαν πολύ, δούλεψαν σκληρά
και δούλεψαν μαζί.
Αυτό έκανε σε μεγάλο βαθμό ο Οπενχάιμερ.
Στο Λος Άλαμος για πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους ήταν
τα πιο σημαντικά χρόνια της ζωής τους.
Ένιωθαν μέρος από κάτι,
μέρος από κάτι ουσιαστικό και σημαντικό.
Και τους οδήγησε αυτός ο πολύ αινιγματικός,
παράξενος, λαμπερός, γαλανομάτης νεαρός που όλοι θαύμαζαν.
Μεγάλωσα στο Λος Άλαμος.
Και ο πατέρας μου ήρθε στο Λος Άλαμος κατά τη διάρκεια του Manhattan Project.
Ήταν ένα περίεργο μέρος για να ζήσεις
γιατί ανατινάζουν πράγματα τρεις φορές την ημέρα.
Οι εκρήξεις έγιναν στις 10:00 και στις 12:00 και στις 3:00,
οπότε όταν είσαι στην πρώτη δημοτικού,
σημαίνει διάλειμμα, μεσημεριανό γεύμα και τέλος το σχολείο.
Ήμασταν κυριολεκτικά,
σαν μικρά παιδιά, γνώστες των εκρήξεων.
Και κάποια στιγμή ρώτησα τον πατέρα μου,
"Τι-τι κάνεις;"
Και είπε, "Λοιπόν, κάνουμε κάτι
που δεν έχει ξαναγίνει".
Σκέφτηκα, "Πρέπει να είναι αρκετά ενδιαφέρον,
ό,τι κι αν είναι".
Φτάνουμε περίπου στον ένα χρόνο ύπαρξης του εργαστηρίου
και καταλαβαίνουμε ότι θα είναι
πολύ πιο δύσκολο από όσο νομίζαμε.
Κάθε λεπτομέρεια είναι δύσκολη.
Αυτά είναι μερικά πολύ περίπλοκα μηχανήματα.
Ένα πυρηνικό όπλο δεν είναι μια ιδέα.
Σκεφτείτε ένα πυρηνικό όπλο περισσότερο σαν ένα εκατομμύριο ιδέες
που πρέπει να ενωθούν και να συνεργαστούν τέλεια.
Για να φτιάξετε μια ατομική βόμβα, χρειάζεστε τα καύσιμα γι' αυτήν.
Έχουμε πλουτώνιο και έχουμε εμπλουτισμένο ουράνιο.
Έχουμε δύο διαφορετικούς τύπους υλικού
που θα δοκιμάσουμε και θα χρησιμοποιήσουμε.
Το πλουτώνιο ήταν το καλύτερο υλικό για χρήση.
Θα υπήρχε περισσότερο διαθέσιμο.
Χρειαζόσασταν λιγότερο από αυτό για να φτιάξετε μια βόμβα,
όμως ήταν πιο δύσκολο να το πυροδοτήσετε.
Ο αρχικός τρόπος για να φτιάξεις μια βόμβα ονομαζόταν συναρμολόγηση όπλου.
Έπρεπε να πάρω δύο κομμάτια υλικού
και να τα κάνω να συγκρουστούν μεταξύ τους...
ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΕΚΡΗΞΗ
...προκαλώντας την κρίσιμη μάζα και μια έκρηξη.
Και αυτό ήταν καλό αν χρησιμοποιούσατε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.
Αλλά μια μέρα, ανακάλυψαν ότι δεν θα λειτουργήσει με το πλουτώνιο.
Το πλουτώνιο αποδείχθηκε τόσο αρνητικό που
δεν μπορούσε να πυροδοτήσει ούτε ένα κύλινδρο,
ακόμη και στα 900 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. (σημ. 3200Km/h)
Θα κατακερματίζονταν.
Θα έλιωνε πριν συγκρουστεί με τον κύλινδρο.
Ήταν μεγάλο σοκ.
Εννοώ, ίσως για όλο αυτό το πλουτώνιο να είχαν σπαταληθεί,
εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη του.
Ο Οπενχάιμερ ήταν απελπισμένος,
και όλο το Λος Άλαμος επίσης.
Σκέφτηκε να παραιτηθεί, ήταν τόσο δυστυχισμένος
και οι φίλοι του στο εργαστήριο είπαν,
"Δεν μπορείς, Ρόμπερτ.
"Πρέπει να μείνεις και να τελειώσεις αυτή τη δουλειά.
"Πρέπει να γίνει. Πρέπει να το κάνουμε."
Και απρόθυμα, έμεινε.
...πόλεμος υπό την ανώτατη διοίκηση του
Στρατηγού Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.
Οι συμμαχικές δυνάμεις έχουν σχεδόν τρία εκατομμύρια στρατεύματα
εκπαιδευμένα για την επίθεση.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού...
...οι Ναζί γνωρίζουν επίσης τι
ετοιμάζουν οι Συμμαχικές δυνάμεις,
και κάνουν τις δικές τους προετοιμασίες.
Ο Οπενχάιμερ φοβόταν
ότι ήταν ακόμα σε αγώνα δρόμου με τους Γερμανούς.
Ακόμη και μέχρι το καλοκαίρι του '44,
δεν είχαν πραγματική πληροφορία
για το που βρίσκονταν το έργο της Γερμανικής βόμβας.
Και έτσι, αν δεν λύσουν το πρόβλημα του πλουτωνίου,
μπορεί να μην έχουν την βόμβα εγκαίρως.
Ο Οπενχάιμερ έβαλε το εργαστήριο
σε λειτουργία πανικού πλήρους ταχύτητας.
Είχαν κάποιες ιδέες
για άλλα είδη σχεδίων βομβών, τις οποίες είχαν πετάξει,
πολύ νωρίς στο έργο,
αλλά απορρίφθηκαν γιατί αυτά φαινόταν πολύ δύσκολα.
Ένα από αυτά ονομαζόταν κατάρρευση.
Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η κατάρευση με λίγα λόγια ήταν
ότι είχαν μια συμπαγή μπάλα πλουτωνίου,
μόνο μια συμπαγή σφαίρα του,
περίπου στο μέγεθος μιας μπάλας του σόφτμπολ, ίσως λίγο μικρότερο.
Και αυτή περιβάλλεται από τόνους ισχυρών εκρηκτικών.
Και αυτά τα ισχυρά εκρηκτικά είναι ειδικά κατασκευασμένα,
έτσι ώστε όταν εκραγούν, καταλήγουν
να εστιάζουν ένα ωστικό κύμα σε αυτήν την μπάλα,
πιέζοντας την κορυφή και σπρώχνοντας το κάτω μέρος
και σπρώχνοντας και στις δύο πλευρές του.
Κάθε μεριά της μπάλας θα πιεστεί
με πολύ τρομακτική δύναμη.
Αυτό που θέλετε να κάνετε είναι να ασκείσετε αυτή την πίεση
για να σφίξετε ομοιόμορφα τον στόχο πλουτωνίου.
Αν ήταν ασύμμετρο, μάλλον δεν θα λειτουργούσε.
Έπρεπε να ασκήσετε μεγάλη πίεση, αρκετά γρήγορα
για να συνθλίψετε αυτά τα υποατομικά σωματίδια,
για να τα εξαναγκάσετε να έχουν αυτή την εκπληκτική αντίδραση.
Αυτό είναι πραγματικά δύσκολο να γίνει.
Κάθε πτυχή αυτού είναι σχεδόν ένα νέο πρόβλημα.
Είναι μια τεχνολογία που θα είχε καλό αποτέλεσμα
μετά από άλλη μια δεκαετία εξέλιξης.
Και δεν το είχαν αυτό. Είχαν μόνο ένα χρόνο.
Ο Οπενχάιμερ δούλευε μέρα νύχτα
κατασκευάζοντας τη βόμβα.
Και καθώς το έργο μεγάλωνε σε μέγεθος, αυξήθηκε
και η υπηρεσία ασφαλείας που προστατεύει το έργο.
Και παρόλο που τον αγαπούσαν και τον θαύμαζαν,
οι περισσότεροι επιστήμονες
που εργαζόταν στο έργο του Λος Άλαμος,
είχε πέσει κάτω από ένα μεγαλύτερο πέπλο υποψίας
γιατί υπήρχαν ορισμένες πτυχές του παρελθόντος του,
που έθεταν το ενδεχόμενο,
ότι θα μπορούσε να αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια.
ΜΠΕΡΚΛΕΫ, ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ 1930
Όταν ο Οπενχάιμερ δίδασκε
στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνια ,
ήταν πραγματικά ένας πολύ απόκοσμος άνθρωπος
επικεντρωμένος στην επιστήμη,
μέχρι που άρχισε η κατάθλιψη.
Ανακάλυψε, σοκαρισμένος,
ότι οι μαθητές του συχνά δεν είχαν καν αρκετά για να φάνε.
Ένας από αυτούς μου είπε ότι ζούσε
με γατοτροφές, κονσέρβες με τροφή για γάτες.
Αυτό ήταν το μόνο πράγμα που μπορούσε να αντέξει οικονομικά.
Ο Οπενχάιμερ άλλαξε πραγματικά από αυτή την ανακάλυψη
του πόνου στον κόσμο.
Και ο Οπενχάιμερ σχεδόν φυσικά,
όπως πολλοί από τους φίλους του στο Μπέρκλεϊ εκείνη την εποχή,
οδηγήθηκε πολιτικά προς τα αριστερά.
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ
Ο κομμουνισμός ήταν μια πολύ ελκυστική ιδέα τη δεκαετία του 1930.
Δεν υπήρχε διαδίκτυο.
Οι άνθρωποι δεν ήξεραν τι συνέβαινε σε πραγματικό χρόνο
στη Σοβιετική Ένωση,
όπου ο Ιωσήφ Στάλιν, βρισκόταν σε διαδικασία δολοφονίας
20 εκατομμυρίων δικών του ανθρώπων.
Αυτό που είδαν οι άνθρωποι εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν,
ξέρεις, εδώ στη Σοβιετική Ένωση,
όλοι είναι ελεύθεροι και ίσοι και έχουν δουλειά
και ένα μέρος για να μένουν και ένα μέλλον,
και σημαντικό ρόλο να παίξουν στην ευρύτερη συλλογικότητα.
Τώρα, αν δεν ξέρω που θα βρω το επόμενο γεύμα μου,
ακούγεται πολύ καλή ιδέα.
Είναι συζητήσιμο αν ο Οπενχάιμερ εντάχθηκε ποτέ, επίσημα,
στο Κομμουνιστικό Κόμμα.
Όμως ο αδερφός του το έκανε.
Ο Φρανκ Οπενχάιμερ προσχώρησε στο κόμμα.
Η Τζάκι, σύζυγος του Φρανκ, προσχώρησε στο κόμμα.
Πολλοί από τους στενούς φίλους του Οπενχάιμερ
είχαν ενταχθεί στο Κομμουνιστικό Κόμμα.
Πολλοί από τους μαθητές του στο Μπέρκλεϋ και αλλού
ήταν επίσης μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Και στα μέσα της δεκαετίας του '30,
γνώρισε μια νεαρή γυναίκα που ονομαζόταν Ζαν Τάτλοκ,
που σπούδαζε ψυχίατρος.
Μια λαμπερή νεαρή γυναίκα.
Την ερωτεύτηκε.
Αρραβωνιάστηκαν δύο φορές.
Νομίζω ότι είναι μια λογική ερμηνεία
να πει κανείς ότι είχε εμμονή μαζί της.
Εκείνη ήταν κομμουνίστρια.
Aυτός ενδιαφερόταν για τις κομμουνιστικές ιδέες.
Και για τα επόμενα τέσσερα χρόνια,
ο Οπενχάιμερ έδωσε αρκετά χρήματα
στο Κομμουνιστικό Κόμμα.
Όμως οι πολιτικές του δραστηριότητες άρχισαν να γίνονται αντιληπτές.
Αυτό που έκανε το FBI εκείνες τις μέρες,
ήταν να παρακολουθεί τους κομμουνιστές.
Τριγυρνούσαν και έπαιρναν
τους αριθμούς κυκλοφορίας των αυτοκινήτων που ήταν σταθμευμένα
μπροστά από το σπίτι ή το κτίριο και έψαχναν πληροφορίες.
Τότε ήταν που ο Οπενχάιμερ τράβηξε
για πρώτη φορά την προσοχή του FBI.
Ακόμα κι όταν ήταν επικεφαλής του έργου της βόμβας,
το FBI τον κατασκόπευε και τον ακολουθούσε.
Η Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών του κάνει συνεχώς ερωτήσεις.
Ήταν, νομίζω, κατά έναν περίεργο τρόπο,
άνετος με αυτό γιατί
ήξερε ότι δεν έκανε τίποτα κακό.
Ακόμα κι όταν πήγε να επισκεφτεί την παλιά του κοπέλα,
όταν μάλλον δεν έπρεπε να το κάνει.
Το 1943, έμαθε για την Ζαν Τάτλοκ.
Αυτή περνούσε κάποια συναισθηματική κρίση
και ήθελε να τον δει.
Αυτός είχε κρατήσει επαφή με την Ζαν.
Την αγαπούσε ακόμα.
Αυτή τον είχε απορρίψει. Αυτός παντρεύτηκε την Κίτυ.
Ήξερε όμως, ότι η Ζαν Τάτλοκ ήταν σε κατάθλιψη
και έτσι την επισκέφτηκε.
Έπρεπε να φύγει από το Λος Άλαμος και να πάει στο Σαν Φρανσίσκο.
Και αυτό ήταν, απλά φρέσκο κρέας
για τον σκύλο.
Δύο τύποι κάθονταν έξω από το διαμέρισμα.
Η Ζαν Τάτλοκ ήταν υπό παρακολούθηση.
Ήταν ακόμη μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Πέρασε τη νύχτα μαζί της.
Ήταν εραστές πριν
και νομίζω ότι πιθανότατα ξανάγιναν εκείνο το βράδυ.
Αυτό αναφέρθηκε στον συνταγματάρχη Μπόρις Πας
ο οποίος ήταν επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Στρατού
για όλη τη Δυτική Ακτή.
Και ο Πας ήταν πεπεισμένος ότι επρόκειτο
για σοβαρή παραβίαση της ασφάλειας
και ότι ίσως ο Οπενχάιμερ μετέφερε πυρηνικά
και ατομικά μυστικά στο Κομμουνιστικό Κόμμα μέσω της Τάτλοκ.
Το λυπηρό και τραγικό είναι ότι αυτή πέθανε
λίγους μήνες αργότερα, την άνοιξη του 1944.
Κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες, ο πατέρας της τη βρήκε γυμνή
με το κεφάλι της χωμένο στη μπανιέρα
και με το σώμα της σωριασμένο στην άκρη της μπανιέρας.
Ο οποίος είναι ένας πολύ περίεργος τρόπος να αυτοκτονήσεις.
Υπάρχουν κάποιες εικασίες
ότι ίσως δολοφονήθηκε.
Ο Οπενχάιμερ ήταν τρομοκρατημένος και συντετριμμένος από τα νέα.
Ο αξιωματικός ασφαλείας που τον ενημέρωσε
είπε ότι έκλαψε ασταμάτητα,
ότι ήταν συντετριμμένος
και εκμυστηρεύτηκε ότι δεν υπήρχε κανείς στον οποίο
θα μπορούσε να μιλήσει για αυτό.
Έτσι, νιώθει κανείς τη μοναξιά της θλίψης του.
Διακόπτουμε το πρόγραμμα
με έκτακτο δελτίο.
Ο Πρόεδρος Ρούσβελτ είναι νεκρός.
Ο πρόεδρος πέθανε από εγκεφαλική αιμορραγία.
Ο Απρίλιος του 1945 ήταν ένας από εκείνους τους μήνες κατά
κατά τους οποίους η μοίρα του κόσμου φαινόταν να αλλάζει απότομα.
Ο Φράνκλιν Ρούσβελτ πεθαίνει
και ακολούθησε ο Χίτλερ που αυτοκτονεί.
Η αυτοκρατορία του Χίτλερ καίγεται και συρρικνώνεται.
Η βόμβα σχεδιάστηκε με ένα είδος αντιχιτλερικού πάθους.
Την άνοιξη του 1945, ο Χίτλερ είναι εκτός σκηνής.
Οι Ναζί δεν αποτελούν απειλή πλέον.
Ο Χίτλερ δεν πρόκειται να φτιάξει ατομική βόμβα
και να την ρίξει στη Νέα Υόρκη.
Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί.
Αλλά δεν υπήρχε περίπτωση να μην τελειώσουν αυτό το όπλο.
Ήθελαν να γίνει αυτό.
Δεν ήθελαν να τελειώσει ο πόλεμος πριν γίνει αυτό.
Ο Οπενχάιμερ ήθελε να χρησιμοποιηθεί η βόμβα,
γιατί πως αλλιώς θα ήξερε ο κόσμος τι ήταν;
Ο Χάρι Σ. Τρούμαν ορκίστηκε
Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μέχρι να αναλάβει ο Τρούμαν την προεδρία,
όλα βρίσκονται σε κίνηση.
Αυτή η βόμβα επρόκειτο να πέσει κάπου.
Με το θάνατο του Χίτλερ, στόχος γίνεται η Ιαπωνία.
Η ατελείωτη αεροπορική εκστρατεία
κατά της αυτοκρατορίας της Ιαπωνίας συνεχίζεται,
καθώς τα Β-24 σφυροκοπούν τις εγκαταστάσεις στα νησιά Παλάου.
Ανεβαίναμε από νησί σε νησί.
Προσγείωση στις παραλίες ενάντια στα χαρακώματα της Ιαπωνικής άμυνας.
Χάνοντας μεγάλο αριθμό νεαρών ανδρών.
Κάθε μέρα που περνούσε,
χωρίς αυτή η βόμβα να δοκιμάζεται με επιτυχία
ήταν μια μέρα κατά την οποία χιλιάδες Αμερικανοί πεθαίνουν.
Χιλιάδες Γιάνκις έχουν τραυματιστεί
και χιλιάδες έχουν θυσιάσει τη ζωή τους
για να διώξουν έναν φανατικό εχθρό από αυτή τη ζωτική τους βάση,
το κατώφλι στην Ιαπωνία.
Ήξεραν ότι οι Ιάπωνες ηττήθηκαν,
αλλά η ήττα και η παράδοση είναι δύο διαφορετικά πράγματα.
Πως τους κάνεις λοιπόν να παραδοθούν;
Σε έναν κόσμο με ατομικά όπλα, οι πόλεμοι θα σταματήσουν.
Και αυτό δεν είναι μικρό πράγμα.
Ο τρόπος με τον οποίο ο Οπενχάιμερ έβλεπε τη βόμβα
είναι με ένα είδος ανατολικού μεταφυσικού τρόπου
είναι μια πράξη καταστροφής και δημιουργίας
που μπορεί να είναι ταυτόχρονα,
πράξη πολέμου και πράξη ειρήνης,
και ότι αν δεν προσέξεις
θα μπορούσε να βάλει τέλος στην ανθρωπότητα, αλλά εάν αντιμετωπιστεί και αξιοποιηθεί σωστά,
θα μπορούσε να οδηγήσει στην πραγματικότητα σε μια εποχή
ειρήνης και ευημερίας για ολόκληρο τον κόσμο.
Μέχρι το καλοκαίρι του '45,
είχαν δουλέψει στο σχέδιο της έκρηξης για ένα χρόνο,
τροποποιώντας, επινοώντας και παλεύοντας με τις προκλήσεις.
Για να λειτουργήσει αυτό το πράγμα,
όλα αυτά τα εκρηκτικά και οι πυροκροτητές τους
και τα πράγματα που τους τροφοδοτούν και οι μπαταρίες
και οτιδήποτε άλλο πρέπει να λειτουργούν τέλεια.
Και δεν υπήρχε ένας καλός τρόπος για να καταλάβεις
αν αυτό θα συνέβαινε πράγματι,
εκτός από την έναρξη μιας πλήρους δοκιμής.
Εγκαθίστανται στην τοποθεσία
όπου θα δοκιμαστεί η βόμβα,
και ο Οπενχάιμερ επιλέγει το όνομα της τοποθεσίας: Trinity. (σημ. τριάδα)
Διάβαζε την ποίηση
του Τζον Ντον εκείνη την εποχή
και ένα από αυτά τα ποιήματα, περιλαμβάνει τη γραμμή,
"Χτύπα την καρδιά μου, τριπρόσωπε Θεέ",
μια αναφορά στην Αγία Τριάδα του Χριστιανισμού.
Και νομίζω ότι ήταν ένας φόρος τιμής στην Ζαν Tάτλοκ,
επειδή η Ζαν και ο Oppie συνήθιζαν να διαβάζουν
την ποίηση του Τζον Ντον στο κρεβάτι.
Κυριακή 15 Ιουλίου 1945.
Αλαμογκόρντο, Νέο Μεξικό.
Είναι η παραμονή για τη δοκιμή
της πρώτης ατομικής συσκευής στον κόσμο.
Οι ώρες πριν από το τεστ Trinity
είναι μια από τις πιο εξαιρετικές στιγμές
έντασης που μπορεί να φανταστεί κανείς.
Ο κίνδυνος, τα δισεκατομμύρια δολάρια,
οι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που είχαν εμπλακεί
στην οικοδόμηση αυτής της στιγμής, αυτής της δοκιμής του νέου όπλου,
όλη αυτή η ευθύνη πέφτει
κατευθείαν στις πλάτες του Οπενχάιμερ.
Στο χώρο των δοκιμών της βόμβας,
οι επιστήμονες εργάζονται υπό αυξανόμενη πίεση.
Τους λένε ότι δεν πρέπει να υπάρξουν περαιτέρω καθυστερήσεις.
Ο πρόεδρος πρέπει να γνωρίζει τα αποτελέσματα του τεστ
όταν συναντηθεί με τον Στάλιν.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών
πρόκειται να συμμετάσχει στη Διάσκεψη του Πότσνταμ-
-Πότσνταμ, πόλη της Γερμανίας.
Θα συναντηθεί με τον Ιωσήφ Στάλιν,
και τον Ουίνστον Τσώρτσιλ επίσης,
και θα μιλήσουν για το μέλλον της Ευρώπης
και το μέλλον του Πολέμου του Ειρηνικού.
Ο πρόεδρος πρέπει να ξέρει
αν έχει πυρηνικό όπλο στο μανίκι του ή όχι.
Όλοι ήταν σε έξαρση
και έπρεπε να ηρεμήσουν τον Οπενχάιμερ.
Ήταν εξαιρετικά νευρικός.
Κάπνιζε ασταμάτητα,
κάτι που έκανε πάντα έτσι κι αλλιώς.
Ήταν μια κατάσταση που δεν ήθελα
να νευριάσει ο Δόκτωρ Οπενχάιμερ.
Υπάρχει μια διάσημη φωτογραφία από εκείνο το απόγευμα,
στην οποία ο ίδιος ο Οπενχάιμερ σέρνεται στην κορυφή του πύργου
όπου έχει ανυψωθεί η βόμβα.
Ελέγχει όλες τις τελευταίες συνδέσεις
για να βεβαιωθεί ότι όλα είναι εντάξει.
Είναι φανερά ανήσυχος,
προσπαθώντας να ελέγξει και την τελευταία λεπτομέρεια.
Ο Οπενχάιμερ δεν ξέρει
αν αυτό θα λειτουργήσει καθόλου.
Μάλιστα, είχε ένα στοίχημα
με έναν άλλον από τους επιστήμονες
ότι δεν θα λειτουργούσε- -δέκα δολάρια.
Υπήρχαν εκατό πράγματα
που θα μπορούσαν να πάνε στραβά,
οποιοδήποτε από τα οποία θα μπορούσε να κάνει τη δοκιμή να αποτύχει.
Όλοι είχαν αμφιβολίες.
Ήταν καν δυνατό;
Και μετά αυτή η ερώτηση, γιατί κανείς δεν ήταν πραγματικά σίγουρος:
Τι θα γίνει, αν πάρει φωτιά όλη η ατμόσφαιρα;
Κι αν πυροδοτήσουμε αυτή τη βόμβα
και ο αέρας πάρει φωτιά κυριολεκτικά
και μας καταβροχθίσει όλους;
Η ατμόσφαιρα είναι φτιαγμένη από οξυγόνο.
Μπορεί το οξυγόνο της ατμόσφαιρας
να πάρει φωτιά από μια ατομική βόμβα;
Κανείς δεν ήξερε την απάντηση σε αυτές τις ερωτήσεις.
Είναι πριν το ξημέρωμα της 16η Ιουλίου 1945.
Ήταν σκοτεινά.
Η βόμβα ήταν στον πύργο τριάντα μέτρα ψηλά,
και ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν.
Ο Οπενχάιμερ βρισκόταν σε ένα από τα καταφύγια που είχαν κατασκευαστεί.
Ο Οπενχάιμερ προειδοποίησε τον εαυτό του,
σύμφωνα με ορισμένες μαρτυρίες, προφέροντας αυτά τα λόγια:
"Κύριε, αυτές οι καταστάσεις είναι σκληρές για την καρδιά».
Αντίστροφη μέτρηση, δέκα,
εννιά, οκτώ...
Ο Οπενχάιμερ έλεγε στον εαυτό του,
"Πρέπει να είμαι σε εγρήγορση."
...επτά...
"Πρέπει να είμαι σε εγρήγορση."
...έξι...
Τα δευτερόλεπτα είναι ώρες.
...πέντε,
τέσσερα, τρία, δύο...
Και ξαφνικά...
...όλος ο τόπος φωτίστηκε.
Ένας από τους επιστήμονες μου είπε,
ότι ένιωθε σαν κάποιος να άνοιξε μια πόρτα φούρνου.
Ξαφνικά, υπήρξε αυτή η τεράστια ζέστη,
η οποία ήταν ακτινοβολούμενη θερμότητα,
και ήρθε με την ταχύτητα του φωτός,
και μετά αυτή η κυλιόμενη βροντή του ήχου,
και το πρώτο σύννεφο μανιταριών άρχισε να ανεβαίνει.
Ήταν πορτοκαλί και μωβ και μπλε και κίτρινο,
και αναδεύονταν και μεγάλωνε καθώς ανέβαινε.
Και είπε ότι κάτι νέο δημιουργήθηκε στη Γη,
μια νέα πρόκληση για την ανθρωπότητα.
Οι άνθρωποι είχαν δει εκρήξεις
και δοκιμές με βόμβες για δεκαετίες, αλλά να δουν τέτοιο μέγεθος,
απλά...απλά ήταν καταπληκτικό.
Δεν έχει υπάρξει ποτέ τέτοια στιγμή
στην ιστορία του κόσμου.
Η άποψη του κόσμου, η άποψη για το τι είναι η ύλη,
από τι πράγματι είμαστε φτιαγμένοι, αλλάζει ξεκάθαρα.
Απελευθερώθηκε μια δύναμη που ποτέ πριν δεν είχε φανταστεί
και δεν θα μπορούσε ποτέ να την αγνοήσει, από αυτό το σημείο και μετά.
Ξέραμε ότι ο κόσμος δεν θα ήταν ο ίδιος.
Μερικοί γέλασαν.
Μερικοί έκλαψαν.
Οι περισσότεροι ήταν σιωπηλοί.
Θυμήθηκα την πρόταση από το Ινδουιστικό κείμενο,
Μπαγκαβάντ Γκίτα.
Ο θεός Βισνού ...
...προσπαθεί να πείσει τον πρίγκιπα
ότι πρέπει να κάνει το καθήκον του,
και για να τον εντυπωσιάσει,
παίρνει την πολυοπλισμένη του μορφή και λέει:
"Τώρα έγινα ο Θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων."
Υποθέτω ότι όλοι το σκεφτόμασταν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.
Αφού τελείωσε η δοκιμή, ο Οπενχάιμερ ήταν ευτυχής.
Ήταν στο αποκορύφωμα.
Το είχε καταφέρει.
Ο Οπενχάιμερ ήταν πολύ περήφανος γι' αυτό το επίτευγμα.
Ήταν μια στιγμή που άλλαξε τον κόσμο,
και πολλοί επιστήμονες το συνειδητοποίησαν αυτό.
Τώρα ήρθε το θέμα, του
τι θα έκανε η κυβέρνηση με τη δημιουργία τους.
Ο Γκρόουβς γύρισε βιαστικά
στο γραφείο του στην Ουάσινγκτον και μετέδωσε τα νέα,
ότι το πείραμα της βόμβας ήταν επιτυχημένο
και πολύ πιο ισχυρό από ό,τι περίμεναν.
Αυτή η πληροφορία μεταδόθηκε στον Τρούμαν, ο οποίος...
αλλάζει εντελώς τη στάση του στο Πότσνταμ.
Ξαφνικά αισθάνεται σαν να είχε μια νίκη μπροστά του.
Ξαφνικά αρχίζει να κάνει το αφεντικό στον Στάλιν.
Αποφασίζει ότι δεν θα κάνει καμία παραχώρηση στους Ιάπωνες.
Ο Τρούμαν ήξερε για τη βόμβα
από τότε που έγινε πρόεδρος, αλλά το να ξέρεις ότι πραγματικά λειτουργεί
και ότι είναι πολύ πιο ισχυρή από ό,τι πιστεύαμε,
τον φέρνει πραγματικά σε μια διαφορετική θέση.
Η απαίτησή μας ήταν και παραμένει,
άνευ όρων παράδοση!
Η μαμά μου και ο μπαμπάς μου
ήταν και οι δύο βετεράνοι του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και η μαμά μου,
είπε, "Ξέρεις, μετά...
"Μετά από τέσσερα χρόνια εκείνου του πολέμου...
"στην πραγματικότητα δεν συνέβαινε τίποτα.
"Ήταν ηθικό να χρησιμοποιήσουμε ένα πυρηνικό όπλο;»
Απλά σταματήστε το.
Αυτό είναι φρικτό.
Να κάνετε ότι μπορείτε για να συντομεύσετε αυτόν τον πόλεμο.
Όλοι ήταν τρομοκρατημένοι και εξαντλημένοι,
και όλοι γνώριζαν κάποιον, που γνώριζε κάποιον
που δεν ζούσε πια εξαιτίας αυτού του πολέμου.
Με τη βόμβα έτοιμη,
οι επιλογές είναι φρικτές.
Ήξεραν πολύ καλά, ότι αν χρησιμοποιήσουν
αυτά τα όπλα σε άνδρες, γυναίκες και παιδιά στις Ιαπωνικές πόλεις,
θα υπάρχουν διακόσιες χιλιάδες άνθρωποι που θα πεθάνουν.
Αλλά αν δεν σταματήσουν τον πόλεμο με τη βόμβα,
μπορεί να υπάρχουν εκατομμύρια περισσότεροι που θα πεθαίνουν.
Έτσι, αυτές φαίνεται να είναι οι δύο επιλογές,
αλλά υπήρχε μια τρίτη επιλογή,
και η τρίτη επιλογή ήταν να κάνουμε μια επίδειξη.
Ίσως ριχτεί αυτή η βόμβα στον κόλπο του Τόκιο, να σκοτώσει μερικούς ανθρώπους,
να γίνει μια επίδειξη κόλασης
και ίσως οι Ιάπωνες να παραδοθούν
μόνο επειδή είδαν την άγρια δύναμη αυτού του πράγματος.
Ο Οπενχάιμερ απέρριψε αυτόν τον τρόπο,
όπως έκαναν και οι συντονιστές στην Ουάσιγκτον.
Σκεφτήκαμε σχετικά με το αν
είναι καταστροφικό,
και τον κίνδυνο
που θα μπορούσε να αποδειχθεί μεγάλος
πάνω από έναν άγονο και ακατοίκητο στόχο,
και ήμασταν πολύ αμφίβολοι γι' αυτό.
Πολύ λίγοι άνθρωποι θα είχαν πληρέστερη κατανόηση από τον
Ρόμπερτ Οπενχάιμερ για το τι επρόκειτο να απελευθερωθεί
όταν αυτά τα όπλα χρησιμοποιούνταν στη μάχη.
Ο Οπενχάιμερ στοχάστηκε, γνωρίζοντας ότι
αυτή η καταστροφή θα ήταν υπερφυσική.
Η γραμματέας του, η Αν Γουίλσον, μου είπε αυτή την ιστορία
από την οποία είμαι ακόμα εντυπωσιασμένος.
Μετά την δοκιμή του Trinity,
μια μέρα πήγαινε περπατώντας στη δουλειά με τον Ρόμπερτ.
Aυτός είναι λίγα βήματα μπροστά της και ξαφνικά μουρμουρίζει:
"Αυτοί οι καημένοι απλοί άνθρωποι, αυτοί οι καημένοι απλοί άνθρωποι."
Τον σταματά και του λέει "Ρόμπερτ, τι μουρμουρίζεις;"
Γύρισε προς το μέρος της και της εξήγησε
ότι η βόμβα επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί
σε μία ή δύο ιαπωνικές πόλεις,
και τα θύματα επρόκειτο να είναι
πολίτες, μια ολόκληρη πόλη.
Προφανώς το σκεφτόταν αυτό, τον πλήγωνε που το σκεφτόταν.
Και όμως ξέρουμε, ότι την ίδια εβδομάδα, συναντήθηκε με τους στρατηγούς
που ήταν επικεφαλής της αποστολής βομβαρδισμού,
και τους έδινε οδηγίες
πως ακριβώς πρέπει να ριχτεί η βόμβα
και σε ποιο ύψος θα πρέπει να πυροδοτηθεί
για να έχει τη μέγιστη καταστροφική δύναμη.
Είναι δύσκολο να συμφιλιώσεις αυτόν τον ευαίσθητο,
ηθικό και ανθρωπιστή καθηγητή
με τον τύπο που υποδεικνύει που να πέσει η βόμβα στις πόλεις
και υπολογίζει το ιδανικό ύψος
για την καταστροφή σπιτιών, σωστά;
Πως συμβιβάζονται αυτά τα δύο πράγματα;
Νομίζω, ότι ένα μέρος αυτού είναι ότι ο Οπενχάιμερ ελπίζει,
ότι αυτή δεν θα είναι η πρώτη χρήση πυρηνικών όπλων,
αλλά, ότι θα είναι η τελευταία χρήση πυρηνικών όπλων.
Και αν είναι έτσι,
τότε για να βεβαιωθείς ότι είναι η τελευταία χρήση,
θέλεις να είναι όσο το δυνατόν πιο κακή, αποτρόπαια και φρικτή.
Μέχρι τον Αύγουστο του 1945,
κάθε Ιαπωνική πόλη με περισσότερους από 50.000 κατοίκους
είχε καεί, εκτός από τρεις ή τέσσερις πόλεις
που είχαν παραμεληθεί σκόπιμα, για ατομικούς βομβαρδισμούς.
Τις άφησαν στην άκρη γιατί είχαν φυσικά χαρακτηριστικά
που θα μας επέτρεπαν να δούμε πως λειτουργούσαν οι βόμβες.
Η Χιροσίμα ήταν μια επίπεδη πόλη.
Και εξαιρουμένης της πόλης, ήταν δυνατό να δούμε
τα αποτελέσματα της βόμβας μέχρι τα άκρα της.
Γι' αυτό επιλέχθηκε η Χιροσίμα.
Όταν ήμουν μικρό παιδί,
υπήρχαν επτά ποτάμια, που έτρεχαν κατά μήκος
όμορφων όχθεων.
Το νερό ήταν καθαρό.
Έτρεχα μέσα σε μαγικούς κήπους με λουλούδια,
αναζητώντας όμορφα έντομα,
όλων των ειδών.
Τα πουλιά κελαηδούσαν.
Δεν καταλαβαίναν από πόλεμο.
Όλα γύρω ακούγονταν χαρούμενα.
Όμως ο ήχος της έκρηξης ήρθε
σαν οργή πάνω από τη Γη.
Πριν από λίγο,
ένα Αμερικανικό αεροπλάνο έριξε μια βόμβα στη Χιροσίμα.
Αυτή η βόμβα έχει περισσότερη ισχύ από 20.000 τόνους TNT.
Είναι μια ατομική βόμβα.
Είναι μια αξιοποίηση μιας βασικής δύναμης του σύμπαντος.
Έχουμε ξοδέψει περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια δολάρια
για το μεγαλύτερο επιστημονικό στοίχημα στην ιστορία,
και έχουμε κερδίσει.
ΤΡΕΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΕΤΑ
9 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1945 ΝΑΓΚΑΣΑΚΙ, ΙΑΠΩΝΙΑ
Η Ιαπωνία θα μπορούσε να καταλάβει την καταστροφή της.
Αυτό ήταν κάτι περισσότερο από ένας βομβαρδισμός ρουτίνας.
Ήταν η νεκρική πυρά ενός επιθετικού έθνους.
Θυμάμαι κάθε δευτερόλεπτο.
Ποτέ δεν ήμουν πιο ανυπεράσπιστη.
Ήμουν κάτω από τα συντρίμμια
και με κάποιο τρόπο έπρεπε να συρθώ στο φως και να βγω έξω.
Έπρεπε να πάω να βρω τη μητέρα μου.
Βλέποντας αυτούς τους δυστυχείς ετοιμοθάνατους,
δεν ήθελες να είσαι μια από αυτούς.
Δεν άκουσα ούτε ένα απλό πράγμα
για την ξαδέρφη μου, τη μητέρα μου ή τον καλύτερό μου φίλο.
Θα μου άρεσε πολύ να είχα πεθάνει μαζί τους,
γιατί η ζωή μετά από αυτό ήταν πολύ απαιτητική,
κάτι πολύ δύσκολο,
σωματικά και κυρίως ψυχικά.
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου,
είδα τα ακατέργαστα πλάνα από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.
Και δεν ακούγεται ήχος.
Είναι απλώς πλάνα ανθρώπων με το δέρμα τους και
τα αντίστροφα σχέδια των λουλουδιών των κιμονό
που κάηκαν στο δέρμα τους
και σώματα να επιπλέουν στο ποτάμι.
Ήταν τόσο συγκλονιστικό.
Και σκέφτηκα, "Όλοι αυτοί είναι πατεράδες των φίλων μου.
Ήξεραν τι έκαναν;"
Τίποτα από αυτά δεν είχε νόημα για μένα,
αφού αυτό ήταν τόσο φρικτό.
Καθώς οι αναφορές αυτής της καταστροφής
άρχισαν να φτάνουν στο Λος Άλαμος,
προφανώς αυτό βάραινε τους επιστήμονες.
Ναι, ήταν ένας φρικτός πόλεμος,
αλλά και πάλι, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι
σκοτώθηκαν σε αυτές τις επιθέσεις.
Οι πόλεις καταστράφηκαν.
Αυτό ήταν δύσκολο για πολλούς επιστήμονες.
Και νομίζω ότι σίγουρα ήταν δύσκολο για τον Οπενχάιμερ
για το υπόλοιπο της ζωής του.
Η Χιροσίμα κόστισε πολύ περισσότερο
σε ζωές, σε βάσανα και απανθρωπιά,
από όσο έπρεπε να γίνει.
Αυτό είναι εύκολο να ειπωθεί εκ των υστέρων.
Ο Οπενχάιμερ δεν ζήτησε ποτέ συγνώμη με κανέναν τρόπο
για τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.
Ήταν πολύ πολύ προσεκτικός και περίπλοκος
σε όλες τις δηλώσεις που έκανε
για τις ηθικές προεκτάσεις της βόμβας και τη συμμετοχή του σε αυτή.
Και όμως, μετά τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι,
όλες οι πράξεις του είναι πράξεις
κάποιου που βασανίζεται από ενοχές.
Είμαστε συγκεντρωμένοι εδώ,
οι εκπρόσωποι των μεγάλων αντιμαχόμενων δυνάμεων,
για να συνάψουμε μια επίσημη συμφωνία
με την οποία μπορεί να αποκατασταθεί η ειρήνη.
Σήμερα το απόγευμα έλαβα
ένα μήνυμα από την Ιαπωνική κυβέρνηση.
Θεωρώ ότι αυτή η απάντηση αποτελεί την πλήρη αποδοχή
της άνευ όρων παράδοσης της Ιαπωνίας.
Και φυσικά, πολλοί άνθρωποι ένιωσαν,
ότι η ατομική βόμβα είχε τελειώσει τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ!
Ίσως αυτό έγινε.
Και ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ ήταν ο τύπος που το έκανε να συμβεί.
Ήταν περιζήτητος παντού.
Ήταν το εξώφυλλο του περιοδικού Time,
και μια φορά, για το περιοδικό Life.
Μετά βίας υπήρχε εξώφυλλο περιοδικού
στο οποίο δεν ήταν.
Το πρώτο τεύχος του Physics Today απλώς έδειξε
ένα καπέλο σε ένα χειριστήριο κυκλοτρονίου.
Και όλοι ήξεραν ότι το καπέλο ήταν του Οπενχάιμερ.
Γίνεται rock star.
Είναι ο προφήτης της αμερικανικής επιστήμης.
Και αυτό του άρεσε.
Μάλλον ένιωθε, ότι τελικά τα είχε ξεπεράσει όλα
και δεν θα ήταν πια το αουτσάιντερ.
Τώρα δεν ήταν μόνο στο επίκεντρο των πραγμάτων,
αλλά βρίσκονταν στην κορυφή.
Και αυτό, νομίζω, ήταν μεθυστικό για εκείνον.
Αλλά την ίδια στιγμή, ένιωθε πραγματική ευθύνη
που έφερε αυτό το όπλο στον κόσμο.
Προς τα εμπρός, παρακαλώ.
ΠΡΟΒΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ TRINITY 1946
Το πήρε ο αυτόματος έλεγχος.
Αυτή τη φορά, Ραμπ, το διακύβευμα είναι μεγάλο.
Όλα θα πάνε καλά, Ρόμπερτ.
Νομίζω ένιωθε,
ότι ως πατέρας της ατομικής βόμβας, ήταν καθήκον του
να κρατά τα ηνία της ατομικής βόμβας.
Προς τα εμπρός, παρακαλώ.
Θα ξέρουμε σε 40 δευτερόλεπτα.
Μείνε εκεί που είσαι.
Σταμάτα.
Τρεις μήνες μετά τη Χιροσίμα,
έκανε διαλέξεις,
εξηγώντας πως αυτό το όπλο ήταν για τους επιτιθέμενους,
ότι είναι ένα όπλο τρόμου.
Αυτός που μιλάει είναι ο πατέρας της ατομικής βόμβας.
Αν γίνει άλλος παγκόσμιος πόλεμος...
...αυτός ο πολιτισμός
μπορεί να εξαφανιστεί.
Πρέπει να αναρωτηθούμε,
αν κάνουμε ό,τι μπορούμε, για να το αποτρέψουμε.
Θα ήθελα να διαβάσω
τι είπε ο παππούς μου για αυτό.
Αυτή είναι μια ομιλία όπου είπε:
"Όταν το καλοσκεφτείς,
"ο λόγος που κάναμε αυτή τη δουλειά
"είναι επειδή ήταν μια βιολογική ανάγκη.
"Αν είσαι επιστήμονας, δεν μπορείς να σταματήσεις κάτι τέτοιο.
"Αν είσαι επιστήμονας, πιστεύεις
"ότι είναι καλό να ανακαλύψεις πως λειτουργεί ο κόσμος,
"ότι είναι καλό να ανακαλύψεις ποιες είναι οι πραγματικότητες,
"ότι είναι καλό να παραδίδεις στην ανθρωπότητα
"τη μεγαλύτερη δυνατή δύναμη για να ελέγξεις τον κόσμο
και να τον αντιμετωπίσεις σύμφωνα με τις ιδέες και τις αξίες του».
Δεν μετάνιωσε για το ρόλο και τη δουλειά του κατά τη διάρκεια του πολέμου,
αλλά αμέσως μετά στρέφεται πολύ έντονα στη διαχείριση
των συνεπειών της επιστήμης που δημιούργησαν.
Αποφασίζει ότι δεν θέλει
να εργαστεί άλλο για την κατασκευή περισσότερων βομβών.
Παραιτείται από το Λος Άλαμος και αποδέχεται τη θέση
του διευθυντή του Ινστιτούτου Προχωρημένων Σπουδών στο Πρίνστον,
όπου γίνεται το αφεντικό του Αϊνστάιν, ας πούμε.
Είναι ίσως ο πιο διάσημος επιστήμονας στην Αμερική,
και προσπαθεί να χρησιμοποιήσει αυτή την ιδιότητα της διασημότητας
για να έχει επιρροή.
Κλείνει ραντεβού με τον Χάρι Τρούμαν στο Οβάλ Γραφείο.
Η ατζέντα του Οπενχάιμερ είναι να πείσει
τον Χάρι Τρούμαν για τη σημασία του ελέγχου αυτής της τεχνολογίας.
Και αρχίζει να λέει την άποψή του.
Ο Τρούμαν τον διακόπτει με μια ερώτηση, λέγοντας:
"Δρ Οπενχάιμερ, πότε πιστεύεις ότι οι Ρώσοι
θα έχουν αυτό το όπλο μαζικής καταστροφής;"
Και ο Οπενχάιμερ είναι κάπως αιφνιδιασμένος από την ερώτηση
και λέει, "Λοιπόν, δεν είμαι σίγουρος, αλλά κάποια στιγμή στο μέλλον."
Και ο Τρούμαν διακόπτει ξανά και λέει: "Λοιπόν, ξέρω. Ποτέ."
Σε εκείνο το σημείο, ο Όπι καταλαβαίνει
ότι ο Χάρι Τρούμαν δεν καταλαβαίνει τίποτα
σχετικά με τη Φυσική αυτού του όπλου.
Και σε εκείνο το σημείο ο Οπενχάιμερ, κυριολεκτικά λέει τις λάθος λέξεις .
Πραγματικά προσέβαλε τον Πρόεδρο Τρούμαν
λέγοντας: "Κύριε Πρόεδρε, έχω αίμα στα χέρια μου".
Αυτό ακριβώς είναι το λάθος
να λες στον τύπο που πήρε την απόφαση
να ρίξει δύο τέτοιες βόμβες σε δύο Ιαπωνικές πόλεις.
Προσπαθούσε να εντυπωσιάσει τον Τρούμαν.
Σκέφτηκε ότι ήταν κάτι που ο Τρούμαν θα ήθελε να ακούσει
και έκανε αυτό το μεγάλο λάθος.
Θέλω να πω, ότι ο Οπενχάιμερ ήταν πολύ συμπαθής σε πολλούς ανθρώπους,
αλλά συχνά δεν ήταν συμπαθής
σε ηγέτες και ανθρώπους που είχαν εξουσία πάνω του.
Ο Τρούμαν πίστευε
ότι ο ίδιος είχε τη μεγαλύτερη ευθύνη.
Ο Τρούμαν απλά είπε: "Βγάλε αυτόν τον τύπο από το γραφείο μου.
Εγώ ήμουν αυτός που πήρα την απόφαση".
Τερματίζει τη συνάντηση πολύ απότομα
και αργότερα λέει στους βοηθούς του,
"Δεν θέλω να ξαναδώ αυτόν τον γιο της σκύλας σε αυτό το γραφείο¨
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ!
Πιστεύω, ότι η μόνη ελπίδα για τη μελλοντική μας ασφάλεια
πρέπει να βασίζεται σε μια συνεργασία,
βασισμένη στην εμπιστοσύνη και την καλή πίστη,
με τους άλλους λαούς του κόσμου.
Ο Οπενχάιμερ, πολύ σύντομα μετά τους βομβαρδισμούς,
ήταν μέλος της ομάδας που πρότεινε
διεθνή αφοπλισμό.
Αλλά το τζίνι ήταν έξω από το μπουκάλι.
Όσοι το κατέχουν αυτό
θα είναι σε θέση να διαμορφώσουν την παγκόσμια τάξη.
Και η Σοβιετική Ένωση το κατάλαβε πολύ γρήγορα.
Οι Σοβιετικοί δοκίμασαν τη βόμβα τους το 1949
σοκάροντας σχεδόν όλους.
ΡΩΣΙΚΗ ΑΤΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ ΚΛΟΝΙΖΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ
Η δραματική ανακοίνωση του Προέδρου Τρούμαν
ότι η Ρωσία έκανε μια ατομική έκρηξη
στέλνει δημοσιογράφους να τρέχουν στο Flushing Meadow,
όπου ο Ρώσος υπουργός Βισίνσκι φτάνει για να μιλήσει στα Ηνωμένα Έθνη.
Αυτό φέρνει τις ΗΠΑ σε μια πραγματικά περίπλοκη θέση,
επειδή δεν είναι πλέον η μόνη χώρα με πυρηνικά όπλα.
Ξαφνικά, υπάρχει η πιθανότητα
ότι εάν ξεσπάσει πόλεμος με πυρηνικά όπλα μεταξύ δύο κρατών
που είχαν αρκετά από αυτά,
θα μπορούσαν μέσα σε λίγες ώρες, να αυτοκαταστραφούν.
Τώρα πρέπει όλοι να ετοιμαστούμε,
για να ξέρουμε πως να σωθούμε
αν η ατομική βόμβα εκραγεί ποτέ κοντά μας.
Και μια από τις πιθανές επιλογές
για τις οποίες πίεσαν οι επιστήμονες και οι άνθρωποι της πολιτικής
ήταν η κατασκευή της βόμβας Υδρογόνου ως το επόμενο βήμα.
Οι βόμβες της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι
ήταν της τάξης των 15.000 τόνων TNT,
που δεν είναι μικρός αριθμός από μόνος του.
Όταν ξεκινάμε να μιλάμε για βόμβες Υδρογόνου,
μιλάμε για μεγατόνους.
Μιλάμε για ένα εκατομμύριο τόνους TNT.
Κατηγορηματικά διαφέρουν.
Χίλιες φορές πιο ισχυρή από οτιδήποτε είδες
στη βόμβα στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι.
Με μια πολύ μεγάλη βόμβα υδρογόνου,
μπορείς να σκοτώσεις περίπου τόσους ανθρώπους
όσοι όλοι οι άνθρωποι που σκοτώθηκαν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Και ο Οπενχάιμερ δεν μπορούσε να δει καμία χρησιμότητα σε αυτό.
Το αποκάλεσε γενοκτονικό όπλο.
Στο τέλος του πολέμου, οι περισσότεροι ήθελαν να σταματήσουν.
Δεν το έκανα.
Μεταξύ των ανθρώπων που γνώριζαν
πολλά για τη βόμβα υδρογόνου,
Ήμουν ο μόνος υποστηρικτής της.
Ο Έντουαρντ Τέλερ ήταν ένας Ούγγρος Εβραίος
που δραπέτευσε από την Ουγγαρία και ήρθε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Τέλερ εργάστηκε στο Λος Άλαμος,
αλλά είχε εμμονή με την ιδέα της βόμβας υδρογόνου,
πριν καν αποκτήσουν την ατομική βόμβα.
Ο Τέλερ σε μεγάλο βαθμό, θεώρησε την ατομική βόμβα
δημιούργημα του Οπενχάιμερ,
και ήθελε κάτι που θα ήταν μεγαλύτερο και καλύτερο.
Και ο Οπενχάιμερ είπε στον Τέλερ,
"Γυρίστε πίσω στο να κάνετε Φυσική, αλλά μην το φτιάξετε αυτό.
Δεν χρειάζεται."
Ο Οπενχάιμερ ήταν υπεύθυνος μιας επιτροπής
που είχε συγκεντρωθεί στην Ουάσιγκτον για να αποφασίσει:
Τι πρέπει να κάνουμε;
Να φτιάξουμε βόμβα υδρογόνου;
Αυτό είναι ένα ερώτημα
στο μυαλό όλων, Δρ Oppenheimer.
Δημιουργούμε κάτι που μπορεί να μην μπορούμε να ελέγξουμε;
Η απόφαση να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε
ή να μη φτιάξουμε τη βόμβα υδρογόνου
αγγίζει τα θεμέλια της ηθικής μας.
Και η απόφαση της επιτροπής ήταν βασικά,
όχι, δεν θα φτιάξουμε τη βόμβα υδρογόνου.
Αν μας καθοδηγεί μόνο ο φόβος,
θα αποτύχουμε σε περιόδους κρίσης.
Η απάντηση στον φόβο μερικές φορές βρίσκεται στο θάρρος.
Η αντίθεση του Οπενχάιμερ για τη βόμβα υδρογόνου
αντιμετωπίστηκε πολύ σκληρά από τους υποστηρικτές της.
Η Πολεμική Αεροπορία ήθελε όλο και περισσότερες βόμβες
και ακόμα μεγαλύτερες βόμβες.
Όσο μεγαλύτερη είναι η βόμβα, όσον αφορά την απόδοση της,
τόσο μεγαλύτερη ζημιά θα μπορούσε να κάνει ένα μόνο αεροπλάνο.
Η Στρατηγική Αεροπορική Διοίκηση επικεντρώθηκε
στην καταστροφή της Σοβιετικής Ένωσης.
Ο Οπενχάιμερ είπε ότι μια πιο έξυπνη κίνηση θα ήταν η διάθεση πόρων
για την αναχαίτιση των Σοβιετικών βομβαρδιστικών.
Πήγαινε ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση
από αυτό που ήθελε η Πολεμική Αεροπορία.
Δεν τον ήθελαν. Ήθελαν να τον ξεφορτωθούν.
Μέχρι το 1953, ο Οπενχάιμερ είχε δημιουργήσει αρκετούς εχθρούς
στη γραφειοκρατία της Ουάσιγκτον.
Και μετά έρχεται ο Λούι Στρος....
...ο νέος πρόεδρος της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας.
Μόλις επέστρεψα από το πεδίο δοκιμών του Ειρηνικού,
όπου είδα μια δοκιμή θερμοπυρηνικών όπλων.
Και ο Στράους ξέρει τον Οπενχάιμερ
και τον αντιπαθεί έντονα.
Ο Οπενχάιμερ είχε εκνευριστεί μαζί του μια φορά
και τον είχε προσβάλει βαθιά.
Έτσι, ο Στρος αρχίζει να σχεδιάζει
ένα μέσο για την απομάκρυνση του Οπενχάιμερ.
Και πως το κάνει;
Ο Λούις Στρος εστιάζει στη σχέση του Οπενχάιμερ
με τους αριστερούς του φίλους,
κατά τη δεκαετία του 1930 στο Μπέρκλεϋ.
"Κομμουνισμός."
Ποιοι είναι οι απόστολοι ενός συστήματος
που επιχειρεί να καταστρέψει τον Αμερικανικό τρόπο ζωής;
Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Σοβιετική Ένωση ήταν σύμμαχός μας.
Και το νόημα του να είσαι κομμουνιστής
ή να έχεις σχέσεις με κομμουνιστές δεν ήταν κάτι
που θεωρήθηκε τόσο κακό.
Δεν ήταν κακό μέχρι τον Ψυχρό Πόλεμο,
όταν ξαφνικά, εκ των υστέρων,
κάποιος με οποιοδήποτε είδος κληρονομιάς κομμουνιστικού παρελθόντος
αποτελεί πλέον απειλή για την ασφάλεια.
Αν δεν υπήρχαν κομμουνιστές στην κυβέρνησή μας
γιατί καθυστερήσαμε, για 18 μήνες,
την έρευνά μας για τη βόμβα υδρογόνου;
Τέτοιες συμπεριφορές
οδήγησαν τελικά την κυβέρνηση να αποφασίσει
ότι έπρεπε να πάρουν την άδεια ασφαλείας του Οπενχάιμερ.
Θα έπρεπε να παραδώσει
την άδεια ασφαλείας του σε 30 ημέρες ή να ζητήσει ακρόαση.
Ένιωθε ότι δεν μπορούσε να παραδώσει την άδεια ασφαλείας του.
Δεν μπορούσε να συμφωνήσει μαζί τους,
ότι δεν ήταν ικανός να υπηρετεί την κυβέρνησή του.
Έπρεπε να τους είχε πει να εξαφανιστούν.
Έπρεπε να τους είχε πει, "Εγώ είμαι η ατομική βόμβα.
"Κέρδισα τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Άντε γαμηθείτε."
Για οποιονδήποτε λόγο, δεν τους είπε να εξαφανιστούν.
Αποφάσισε να το παλέψει.
Και πριν πάει στην Ουάσιγκτον,
συναντιέται με τον Αϊνστάιν
για να του πει ότι θα λείπει για μερικές εβδομάδες,
και η αντίδραση του Αϊνστάιν είναι αρκετά συγκλονιστική.
Ο Άλμπερτ λέει, "Μα, Ρόμπερτ, είσαι ο κύριος Ατομικός.
"Δεν τους χρειάζεσαι, αυτοί σε χρειάζονται.
Απλά φύγε μακριά. Γιατί να το υποστείς αυτό;"
Και ο Οπενχάιμερ κουνάει το κεφάλι του και προφανώς λέει στον Άλμπερτ,
"Λοιπόν, δεν καταλαβαίνεις."
Φεύγει,
και ο Αϊνστάιν γυρίζει στη γραμματέα του και λέει:
"Πρέπει νάναι ναρ."
Που σε γλώσσα Γίντις σημαίνει ανόητος.
Αυτή την εβδομάδα, η παγκόσμια προσοχή επικεντρώθηκε
στο κτίριο της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας στην Ουάσιγκτον,
όπου ένα διοικητικό συμβούλιο τριών ατόμων ξεκίνησε ειδικές ακροάσεις
στο αρχείο ασφαλείας του Δρ Ρόμπερτ Οπενχάιμερ,
τον πυρηνικό επιστήμονα που έφτιαξε την πρώτη ατομική βόμβα.
Η ακρόαση ασφαλείας ξεκινά και γρήγορα γίνεται σαφές
ότι δεν πρόκειται απλώς για ακρόαση ασφαλείας.
Αυτό είναι μια δίκη.
Υπάρχει μια νέα κατηγορία,
ότι ο επιστήμονας αντιτάχθηκε στη δημιουργία της βόμβας υδρογόνου.
Το παιχνίδι είναι στημένο εναντίον του και είναι άσχημο.
Παρακολουθούν παράνομα τις συνομιλίες του
με τον δικηγόρο του και το δίνουν στην εισαγγελία
για να ξέρουν τι ακριβώς θα συμβεί.
Έχουν πρόσβαση σε απόρρητα αρχεία του FBI.
Αυτός δεν έχει, επειδή δεν έχει άδεια ασφαλείας
με αποτέλεσμα να μη μπορεί να κοιτάξει το δικό του αρχείο του FBI.
Η σχέση του Οπενχάιμερ με την Ζαν Τάτλοκ,
το ερώτημα εάν ο αδελφός του ήταν κομμουνιστής
και ακόμα ήταν,
αυτά ήταν τα πράγματα που έβγαλαν από τα αρχεία.
Ένα από τα πιο ενοχοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία
που ήρθαν στο φως,
ήταν το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια του πολέμου, είχε γίνει μια συζήτηση
στο σπίτι του στο Μπέρκλεϋ με τον Χάκον Σεβαλιέ,
τον παλιό του φίλο, που του είχε αναφέρει
ότι ίσως υπήρχε τρόπος και θα μπορούσε αυτός
να διαρρεύσει πληροφορίες για το ατομικό έργο στο οποίο εργάζονταν
σε Σοβιετικούς αξιωματούχους.
Ο Οπενχάιμερ το είχε απορρίψει τότε,
αλλά δεν είχε αναφέρει το περιστατικό.
Ήξερε ότι κρέμονταν από μια λεπτή κλωστή με τα άτομα της ασφάλειας,
ότι ήταν ύποπτος λόγω των κομμουνιστικών του δεσμών.
Έτσι προσπαθούσε να μην το διακινδυνεύσει.
Το πρόβλημα ήταν ότι, σε μεταγενέστερες συνομιλίες
με άτομα ασφαλείας του Λος Άλαμος, είχε πει πολύ ασαφείς και αόριστες
αφηγήσεις αυτής της συνομιλίας, τη μια μετά την άλλη.
Και όταν ήταν αντιμέτωποι με τον Οπενχάιμερ
για αυτές τις ασαφείς δηλώσεις, τον ρώτησαν:
"Γιατί το έκανες αυτό;
Γιατί δεν ήσουν ειλικρινής;"
Είπε, "Ήμουν ηλίθιος".
Και κατά μία έννοια, σφράγισε τη μοίρα του τότε.
Κατέρρευσε.
Προσπάθησε να καταθέσει, αλλά πραγματικά διαλύθηκε.
Παραλίγο να πάθει άλλη μια νευρική κρίση,
σαν αυτή που είχε περάσει, όταν ήταν νεαρός.
Παραδόξως είναι στωικός, σαν να ήταν στο παγοδρόμιο
όταν ήταν ένα νεαρό αγόρι που βασανίζονταν
από τους καλοκαιρινούς συγκάτοικους στην κατασκήνωση.
Έχει παραιτηθεί και δεν υπερασπίζεται πραγματικά τον εαυτό του.
Ένα άτομο που έβαλε τα καρφιά στο φέρετρό του, φυσικά,
ήταν ο Έντουαρντ Τέλερ.
Ο Τέλερ κατέθεσε κατά του Οπενχάιμερ.
Είπε, ότι θα ένιωθε καλύτερα
αν η ασφάλεια της χώρας
ήταν σε άλλα χέρια από αυτά του Οπενχάιμερ.
Και ένας από τους επιστήμονες που ήταν κοντά στον Οπενχάιμερ είπε,
ότι όχι μόνο πρέπει να μαχαιρωθεί στην πλάτη ο Οπενχάιμερ,
αλλά και να στρίβουν το μαχαίρι.
Καθώς έφευγε,
ανέβηκε να σφίξει το χέρι του Οπενχάιμερ
και του είπε: "Συγγνώμη".
Και ο Οπενχάιμερ τον κοίταξε στα μάτια και του είπε:
"Έντουαρντ, μετά από αυτά που μόλις είπες,
δεν ξέρω τι εννοείς."
Ήταν προφανώς ένας πολύ, πολύ λαμπρός άνθρωπος,
αλλά νομίζω ότι μπορεί να υποτίμησε
την ισχύ της μηχανής του κατεστημένου,
και την αδυναμία ενός μόνο ατόμου
να το αντιμετωπίσει.
Το αποτέλεσμα ήταν το αναμενόμενο.
Ο Δρ. Τζούλιους Ρόμπερτ Οπενχάιμερ,
ο διάσημος επιστήμονας του οποίου η αναστολή αυτή την εβδομάδα
από την Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας συγκλόνισε το έθνος.
Ψήφισαν να αφαιρέσουν από τον Οπενχάιμερ την άδεια ασφαλείας του.
Ο ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΒΟΜΒΑΣ ΚΑΘΑΙΡΕΘΗΚΕ
Αυτά ήταν τα πρωτοσέλιδα των ειδήσεων στις εφημερίδες σε όλη τη χώρα.
Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΒΟΜΒΑΣ ΗΤΑΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΗΣ
Είχε προτείνει κομμουνιστές
που επεξεργάζονται τα σχέδια της ατομικής βόμβας και της βόμβας υδρογόνου.
Η γυναίκα του, ομολογουμένως, ήταν
αξιωματούχος του Κομμουνιστικού Κόμματος,
ο αδερφός του, ένας πολύ δραστήριος κομμουνιστής.
Έγινε ανεπιθύμητος.
Και αυτό προκάλεσε έναν τρόμο
στην επιστημονική κοινότητα.
Αν μπορούσαν να εξοντώσουν τον πιο διάσημο ατομικό επιστήμονα
στον πλανήτη Γη, τότε είμαστε όλοι ευάλωτοι.
Αυτό έστειλε ένα πραγματικά πονηρό μήνυμα
σε όλους τους εργαζόμενους επιστήμονες
για να τους εμποδίσει να ανακατευτούν στην πολιτική.
Και αυτό είναι τρομερό γιατί χρειαζόμαστε την τεχνογνωσία τους.
Όμως η δίκη του Οπενχάιμερ
το έκανε δύσκολο.
Μετά τη δίκη ασφαλείας,
ο Οπενχάιμερ δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος τύπος.
Ήταν σαν ένας κενός άνθρωπος μετά από αυτό.
Αυτό που λέμε μέσα στην οικογένεια,
είναι ότι αυτό πλήγωσε τα συναισθήματά του.
Δεν του άρεσε, αλλά δεν μίλησε για αυτό.
Δεν έκανε ποτέ, ούτε μια δημόσια δήλωση γι' αυτό.
Δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη,
και υποχώρησε πάλι, εκεί από όπου ήρθε.
Διατήρησε ακόμα τη δουλειά του στο Πρίνστον,
αλλά δεν ανέπτυξε τίποτα πλέον στη Φυσική.
Αυτά ήταν θλιβερά χρόνια.
Και ο καθηγητής Αϊνστάιν είναι ακόμα εδώ, έτσι δεν είναι;
Ω! ναι. Πράγματι είναι. Ε, όντως είναι. Ε...
Σας καλεί ποτέ στο τηλέφωνο;
Μερικές φορές.
Νομίζω ότι... με παίρνει τηλέφωνο,
ε, όταν διαβάζει στις εφημερίδες
κάτι για μένα, που δεν του αρέσει
και με παίρνει τηλέφωνο και μου λέει:
"Είναι εντάξει. Αυτό είναι σωστό."
Είχε χάσει το μαχητικό του πνεύμα.
Δεν θα είχε πλέον νόημα να σχολιάσει
κανένα από τα καθημερινά θέματα που σχετίζονται με τα πυρηνικά όπλα.
Δρ Οπενχάιμερ, θα μπορούσατε να μας πείτε ποιες είναι οι σκέψεις σας,
σχετικά με το ποια πρέπει να είναι η ατομική μας πολιτική;
Όχι, δεν μπορώ να το κάνω αυτό.
Δεν... δεν είμαι αρκετά κοντά στα γεγονότα,
και δεν είμαι αρκετά κοντά
στις σκέψεις εκείνων που ανησυχούν για αυτό.
Κάποτε ο Χανς Μπέτε μου είπε ότι,
"Ο Οπενχάιμερ ήταν ο πιο έξυπνος από όλους εμάς τους υπόλοιπους."
Δεν κέρδισε ποτέ βραβείο Νόμπελ.
Πως γίνεται αυτός ο άνθρωπος, που προφανώς ξεπέρασε
μερικούς από τους μεγαλύτερους Φυσικούς του 20ου αιώνα,
να μην ήταν ο πιο επιτυχημένος Φυσικός,
σε κάθε περίπτωση;
Δεν μπορείς να μιλάς για τον Οπενχάιμερ
χωρίς να μιλάς για την επιστήμη του.
Αυτό ήταν κομμάτι της ζωής του.
Όταν μιλάει γι' αυτό που αγαπά,
είναι αυτή η ανθρώπινη αίσθηση της μετάδοσης της γνώσης στους άλλους.
Αυτά είναι αρνητικά σωματίδια,
ουδέτερα, διπλά φορτισμένα, θετικά και θετικά...
Λόγω της δουλειάς του στις μαύρες τρύπες
θα έπρεπε να είχε κερδίσει το βραβείο Νόμπελ.
Το 1939, ο Οπενχάιμερ έγραψε το πρώτο έγγραφο
που προσδιορίζει την ιδέα των αστεριών που καταρρέουν, μιας μαύρης τρύπας.
Έτσι, οι μαύρες τρύπες ήταν πνευματικό του τέκνο.
Θέλω να πω, αυτό είναι πολύ εκπληκτικό.
Και αν μια μαύρη τρύπα
είχε εντοπιστεί πριν πεθάνει...
πιθανώς θα είχε κερδίσει ένα βραβείο Νόμπελ γι' αυτό το έργο.
Το 1966,
διαγνώστηκε με καρκίνο του οισοφάγου.
Όλο αυτό το κάπνισμα με τα χρόνια μπήκε μέσα του.
Και πέθανε στις αρχές του '67.
Η ιστορία της ζωής του Οπενχάιμερ,
είναι η ιστορία του 20ου αιώνα.
Είναι η ιστορία της πυρηνικής μας εποχής
με την οποία ζούμε ακόμα,
και αυτή είναι μια ημιτελής ιστορία.
Πάντα θα είναι ημιτελής.
Έχουμε τη βόμβα του.
Η βόμβα του είναι μαζί μας.
Και μπορούμε να συζητήσουμε για την συμμετοχή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα
ή μπορούμε να συζητήσουμε για την ηθική
του βομβαρδισμού αμάχων στη Χιροσίμα μέχρι να κουραστούμε,
αλλά το γεγονός είναι ότι έχουμε πυρηνικά όπλα.
Αυτή είναι η κληρονομιά.
Και ο έλεγχος αυτών των όπλων, είναι ένας αγώνας που δεν τελειώνει ποτέ.
Ήταν τόσο φρικτό με μια μικρή βόμβα.
Τώρα έχουν πολύ πιο θανατηφόρα πυρηνικά όπλα.
Γίνεται πολύς λόγος
για την κατάργηση των ατομικών όπλων.
Νιώθω σφοδρή συμπάθεια σε αυτό.
Παρακαλώ, ας προσπαθήσουμε να βρούμε κοινό έδαφος.
Είμαι σίγουρη, ότι αν σήμερα ζούσε ο Όπι, θα συμφωνούσε μαζί μου.
...δύο, ένα.
Αλλά δεν πρέπει να κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας.
Ο κόσμος δεν πρόκειται να είναι ο ίδιος
ό,τι και να κάνουμε με τις ατομικές βόμβες,
γιατί η γνώση, του πως να τις φτιάξεις, δεν μπορεί να ξορκιστεί.
Ο Φυσικός Τζούλιους Ρόμπερτ Οπενχάιμερ
είναι ίσως περισσότερο γνωστός ως ο πατέρας της ατομικής βόμβας.
Καθώς ο καιρός περνά,
υπάρχουν κάποιες νέες εκτιμήσεις για τον ρόλο του στην ιστορία.
Στα τέλη του 2022, το Υπουργείο Ενέργειας
αποφάσισε να ακυρώσει την απόφαση για τις ακροάσεις ασφαλείας.
Η εθνική τραγωδία είναι ότι αυτή η ακρόαση,
αυτό το κυνήγι μαγισσών της εποχής του Μακάρθι, πραγματοποιήθηκε.
Κάτι τέτοιο δεν πρέπει να συμβαίνει
σε μια χώρα σαν αυτή.
Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό και πολύ καθυστερημένο βήμα.
Αλλά ταυτόχρονα, είναι κάπως λυπηρό,
γιατί είναι κάτι που ο Τζούλιους Ρόμπερτ Οπενχάιμερ
δεν θα βιώσει προσωπικά.
Η επιστήμη έχει αλλάξει ριζικά
τις συνθήκες της ζωής του ανθρώπου,
τόσο υλικά όσο και πνευματικά, επίσης.
Νομίζω ότι μιλάμε ακόμα για τον Οπενχάιμερ
επειδή είχε μεγάλη επιρροή.
Έχουμε αυτόν τον σεβασμό και τον φόβο για την επιστήμη.
Και σίγουρα ο Οπενχάιμερ εκπροσωπούσε και τις δύο πλευρές αυτού.
Αναμφισβήτητα, αυτός άλλαξε τον κόσμο.
Και άλλαξε τον κόσμο για πάντα.
Δεν υπάρχει επιστροφή.
Αλλά ξέρουμε ότι όσο οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να ρωτάνε ό,τι θέλουν,
ελεύθεροι να πουν αυτό που σκέφτονται, ελεύθεροι να σκέφτονται αυτό που πρέπει,
η επιστήμη δεν θα υποχωρήσει ποτέ,
και η ίδια η ελευθερία δεν θα χαθεί ποτέ εντελώς.
Μετάφραση: gianni zym Επιμέλεια: oreos